Fotodinamik terapi için ışığa duyarlı yeni bir molekülün tasarımı, sentezi ve singlet oksijen üretme kapasitesinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyomedikal Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMANUR ERİŞ

Danışman: Zeynep EKMEKÇİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fotodinamik terapi (FDT), ışığa duyarlı madde (fotosensitizer), ışık ve oksijen molekülünün varlığında gerçekleşen bir kanser tedavi yöntemidir. Fotosensitizerin uygulanması ile tümörlü dokuda birikmesinin ardından, fotosensitizerin absorbsiyon yaptığı dalga boyuna sahip ışık ile uyarılarak enerjisini, ortamda bulunan oksijene (uyarılmamış iken triplet halinde bulunan) vererek, oksijen molekülünü aktif hale (singlet hal) getirerek tümörün yok edilmesi prensibine dayanır. Bu tez çalışmasında bor 2-(2'-piridil)imidazol (BOPIM)'in türevlendirilmesi ile yeni bir ışığa duyarlı maddenin sentezi gerçekleştirildi. Birçok organik maddede çözünebilen, çökme problemi ile karşılaşılmayan ve büyük Stokes kayması gibi avantajlar sunan BOPIM kompleksinin fotofiziksel özellikleri ve singlet oksijen oluşturma kapasitesi incelenmiştir. Singlet oksijen tuzak molekülü olarak 1,3-difenilizobenzofuran (DPBF) kullanılmıştır. Maddenin uyarımı sonrası DPBF'nin absorbans değişimi grafikler ile sunulmuştur. BOPIM molekülü ışık varlığında incelendiğinde verimli singlet oksijen üretimi ve karanlıkta singlet oksijen üretmeyerek toksik etki göstermemesi ile ilerleyen çalışmalar için umutlu sonuçlar göstermiştir.