ISPARTA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ ARDIÇ AĞAÇLANDIRMA SAHALARINDA FİDAN GELİŞİMİNİN EKOLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİM ŞAHİN

Danışman: Yasin KARATEPE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gerçekleştirilen bu tez çalışması ile boylu ardıç (Juniperus excelsa Bieb.), kokulu ardıç (Juniperus foetidissima Willd.) ve katran ardıcının (Juniperus oxycedrus L.) farklı ekolojik koşullara sahip alanlardaki gelişimleri araştırılmıştır. Bu türlerden boylu ardıç ve kokulu ardıç ekstrem koşullara (kuraklık ve soğuk) dayanıklıkları, katran ardıcı ise Akdeniz iklimi etkisindeki sahalarda çok geniş bir yayılış potansiyeli olması sebebiyle, küresel ısınma ve iklim değişimi sürecinde ormanların sürdürülebilirliği açısından ön plana çıkmaktadırlar. Bu tez çalışmasında ağaç yaşları 14-20 arasında değişen 80 adet örnek alanda çalışılmıştır. Her bir örnek alanda 15 adet ağacın dip çapı ve boy ölçümü gerçekleştirilmiştir. İstatistiki değerlendirme için değerler 14 yaşa enterpole edilmiştir. Gerçekleştirilen istatiksel analiz sonuçlarına göre; boylu ardıcın boy gelişimi ile toprak derinliği, organik karbon, toplam azot, kil miktarı arasında pozitif yönlü, kum miktarı ile negatif yönlü, kokulu ardıcın boy gelişimi ile eğim, kireç miktarı arasında pozitif yönlü, katran ardıcının boy ile potansiyel pH arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ardıç türleri gelişimlerine göre karşılaştırıldığında; en iyi gelişimi (ortalama 7.3 cm dip çapı ve 1.72 m boy) boylu ardıcın gösterdiği, sonra sırası ile kokulu ardıç (ortalama 7.0 cm dip çapı ve 1.60 m boy) ve katran ardıcının (ortalama 5.8 cm dip çapı ve 1.53 m boy) olduğu belirlenmiştir. Bölge ağaçlandırmalarında yaygın olarak kullanılan kızılçam, karaçam ve Toros sediri türlerine göre ardıç gelişimlerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte özellikle ekstrem sahalarda bu ardıç türleri ve bu türlerden özellikle de boylu ardıç önemli bir potansiyele sahiptir. Bu ise küresel ısınma ve iklim değişimi sürecinde ormanların sürdürülebilirliği açısından oldukça önemlidir.