DEĞİŞKEN ZEMİN KOŞULLARI ALTINDA TBDY 2018'E GÖRE FARKLI DÖŞEME TİPLERİNİN YAPI MALİYETİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ TÜRKMEN
Danışman: Cenk ÖCAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkemizde, yapıların depreme karşı güvenliğinin sağlanması kadar, ekonomik ve sürdürülebilir yapı üretimi de giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle Türkiye gibi aktif fay hatları üzerinde yer alan, farklı jeoteknik özelliklere sahip bölgelerin bulunduğu bir coğrafyada, yapı tasarımında zemin koşullarının dikkate alınması kaçınılmaz bir gereklilik haline gelmiştir. Son yıllarda yapı maliyetlerindeki artış, malzeme israfının önlenmesi ve taşıyıcı sistem elemanlarının daha verimli kullanılması ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Ancak, döşeme tipi gibi kritik yapı bileşenlerinin seçiminde zemin koşullarının etkisinin nasıl yönetileceği konusunda sektörde net bir yaklaşım bulunmamaktadır. Mevcut uygulamalarda, döşeme sistemleri çoğunlukla alışkanlıklar, estetik tercihler veya kısa vadeli maliyet hesaplarına göre belirlenebilmektedir. Bu nedenle, farklı zemin sınıflarında kullanılan döşeme sistemlerinin maliyet üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu tez çalışmasında, TBDY 2018'e göre ZB, ZC ve ZD olmak üzere üç farklı zemin sınıfı dikkate alınmış; her bir zemin sınıfı için asmolen döşeme ve kirişli plak döşeme sistemlerine sahip modeller oluşturulmuştur. Yapıların statik ve deprem analizleri, ideCAD v.11 statik yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş, tüm modeller için beton, kalıp ve donatı metrajları elde edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre her bir yapı modeli için kaba inşaat maliyeti hesaplanmış ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Maliyet hesaplarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 2025 yılına ait birim fiyat rayiçleri esas alınmıştır. Toplamda 18 yapı modeli oluşturulmuş ve her biri için hem statik hem ekonomik açıdan değerlendirme yapılmıştır. Analizler sonucunda, zemin sınıfının kötüleşmesiyle birlikte her zaman maliyetin artmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, döşeme tipi bazında yapılan değerlendirmelerde, asmolen döşeme sistemi kirişli plak döşemeye göre daha yüksek maliyetli olmuştur.