Fotodinamik antimikrobiyal tedavi için yeni bir ışığa duyarlı madde
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyomedikal Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA KARAOĞLU
Danışman: Zeynep EKMEKÇİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kanser ve enfeksiyon hastalıkları dahil çeşitli hastalıkların tedavisinde umut verici bir tedavi olarak kabul edilen fotodinamik terapi (FDT) de oksijen varlığında ışığa duyarlı olan fotoduyarlı madde dediğimiz bir ajanı aktive etmek için ışık kullanan ve reaktif radikallerin oluşmasıyla hücre ölümünü gerçekleştiren bir tedavidir. Fotodinamik terapide ana bileşenlerden biri olan fotoduyarlı madde önemli parametrelerden biridir. Fotodinamik terapinin etkin kullanımını geliştirmek için yeni bileşikler gereklidir ve araştırılmaktadır. Yapılan önceki çalışmalarda sentezlenen fotoduyarlı maddelerin fotodinamik terapi için olası uygulamaları ve kombinasyonları önemli ölçüde yol göstermektedir. Bu bilgiler doğrultusunda tezin amacı fotodinamik terapinin uygulama alanlarında avantajlarını ve etkisini güçlendirmek için kullanılabilecek fotoduyarlı madde sentezi gerçekleştirmektir. Bu tez çalışması kapsamında yeni bir bor 2-(2'-piridil) imidazol (BOPIM) türevlendirilmesi ile fotodinamik terapi için etkin bir şekilde kullanılabilecek fotoduyarlı madde sentezlenir. BOPIM kompleksi, agrega göstermeyen, büyük stokes kayması ile floresan yayan bir sınıftır. Sahip olunan bu avantajlı özellikler sayesinde uygun bir şekilde türevlendirilmesi sonucunda sentezlenen bu bileşiğin fotofiziksel özellikleri ve singlet oksijen oluşturma kapasitesi incelenmiştir. Singlet oksijen tuzak molekülü olarak 1,3-difenilizobenzofuran (DPBF) kullanılmıştır. Hedef molekül olan BOPIM'in uyarılması sonucunda oluşan singlet oksijen DPBF'nin absorbansındaki düşüş izlenerek takip edilmiştir. Ayrıca antimikrobiyal deneysel çalışmaları da gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, yapılan deneysel çalışmalarda sentezlenen BOPIM molekülünün incelenmesi ve bu yapının verdiği sonuçlarda anlamlı bir şekilde singlet oksijen ürettiği ve karanlık ortamda toksik etki yaratmadığı belirlenmiş olup fotodinamik terapide kullanılabilirliği gösterilmiştir. Sentezi gerçekleştirilen bileşiğin yapısının aydınlatılmasında 1H-NMR, 13C-NMR ve MS teknikleri kullanılarak ölçümleri yapılmıştır.