Alacadağ tabiatı koruma alanı yöresinde çok yıllık bitki türlerine göre orman yetişme ortamı sınıflandırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KUBİLAY YATMAN

Danışman: Serkan GÜLSOY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Karmaşık yapıdaki orman alanlarının, planlı ve sürdürülebilir yönetimi açısından sınıflandırılması önem arz etmektedir. Bu aşamada ormanlarda vejetasyon sınıflandırma ve haritalama çalışmaları gereklidir. Bu tez çalışmasında yüksek bitki tür zenginliğine sahip Alacadağ TKA yöresinde çok yıllık bitki türlerinin dağılımlarına göre vejetasyon sınıflandırılmıştır. Ayrılan vejetasyon grupları, çevresel faktörler ile modellenmiştir. Elde edilen modeller kullanılarak hiyerarşik sınıflandırma esasına göre vejetasyon toplumları haritalanmıştır. Çalışmada 100 m x 100 m hücre büyüklüğünde karelaj şebekesi oluşturulup bunlar içerisinde temsil yeteneğine sahip 20 m x 20 m ebatlarında 150 örnek alan alınmıştır. Arazi çalışmalarında bitki türlerinin kaplama alanı değerleri Braun-Blanquet skalasına göre kaydedilmiştir. Ayrıca örnek alanlara ait yetişme ortamı verileri kayıt altına alınarak hazırlanmış ve analiz sürecine başlanmıştır. Vejetasyon toplumlarının sınıflandırmasında ikili hiyerarşik sınıflandırma esasına göre kümeleme analizi uygulanmıştır. Kümeleme analiz grupları Sınıflandırma Ağacı Tekniği kullanılarak çevresel değişkenler ile modellenmiştir. Kümeleme analizi ve modelleme sonucunda elde edilen vejetasyon gruplarının uyumu her bir ayrım aşamasında ki-kare, kappa ve çoklu permutasyon analiziyle test edilmiştir. Anlamlı sonuç veren (P<0.05) model grupları kestirim değerleri itibariyle sayısal altlıklar üzerinde yaygınlaştırılarak haritalar oluşturulmuştur. Vejetasyon grupları için ayırt edici türler gösterge analizi ile tespit edilmiştir. Bu süreç sonucunda Alacadağ TKA yöresi 4 farklı vejetasyon grubuna ayrılmıştır. Vejetasyon gruplarının ayrımında yükselti ve buna bağlı olarak iklim en etkili çevresel değişken olmuştur. Ayrıca yine yörede engebelilik indeksi, gölgelenme indeksi, sıcaklık indeksi ve pürüzlülük indeksi vejetasyon toplumlarının ayrımında etkili olan diğer önemli çevresel değişkenlerdir. Sonuç olarak bu çalışma ile Alacadağ TKA yöresinin korunması, sürdürülebilirliği, geliştirilmesi ve geleceğe yönelik olarak planlanması için orman yetişme ortamı sınıflandırılmıştır.