Isparta ili'nde doğal yayılış gösteren salep (Orchis spp.) taksonlarının bazı botanik özellikleri ve potansiyel dağılım haritalaması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU HATİCE TIĞLI KAYTANLIOĞLU
Danışman: Hüseyin FAKİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, Isparta İli'nde Doğal Yayılış Gösteren Orchis anatolica, Orchis purpurea, Orchis mascula susbp. pinetorum, Orchis simia, Orchis spitzelli, Orchis pallens taksonlarının yayılış alanları tespit edilmiştir. Bu alanlardan vejetatif ve generatif organları toplanarak bazı botanik özellikleri belirlenmiştir. Arazi çalışmalarında 132 örnek alan belirlenmiş, 67'sinde orkide türlerine ait var verileri kaydedilmiştir. En fazla bitki boyuna sahip olan O. mascula subp. pinetorum (70 cm) ve O. spitzelii (60 cm), en fazla çiçek adetine sahip olan O. mascula subp. pinetorum (68 adet) ve O. purpurea subsp. purpurea (68 adet), en fazla yumru ağırlığına sahip olan O. purpurea subsp. purpurea (17,82 gr), en az yumru ağırlığına sahip olan O. mascula subp. pinetorum (0,12 gr), en fazla yumru enine sahip olan O. purpurea subsp. purpurea (31,12 cm), en az yumru enine sahip olan O. anatolica (0,24 cm), en fazla yumru boyu sahip olan O. purpurea subsp. purpurea (49,12 cm), en az yumru boyuna sahip olan O. anatolica (1,18 cm) olarak belirlenmiştir. Ayrıca salep taksonlarının ekolojik özellikleri, coğrafi dağılımı ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri ortaya koyulmuş, türlerin yöredeki potansiyel dağılım haritası oluşturulmuştur. Potansiyel tür dağılımında sadece var verisi ile çalışan Maksimum Entropi yöntemi kullanılmıştır. O. anatolica'ya ait model sonucunda (ROC:0.974-0.953); bonitet, bio10, yaş sınıfı, bio12 ve engebelilik değişkenleri etkili olmuştur. Modelleme sonucunda O. anatolica'nın potansiyel dağılım gösterdiği bir haritalama yapılmıştır. Çalışma ile biyolojik çeşitliliğin korunması dâhilinde tür koruma, sürdürülebilir ormancılık faaliyetlerini sağlamak için yapılacak planlamalara altlık oluşturmuştur. Aynı şekilde Isparta İli'nde meydana gelebilecek çevresel değişikliklerine karşı temel bilgi kaynağı olacağı düşünülmektedir.