Farklı NPK dozlarıyla birlikte uygulanan biyokömürün değişik topraklarda yetiştirilen mısır ve marulun gelişimi ve mineral beslenmesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi Ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEVKİYE ARMAĞAN TURAN
Danışman: İbrahim ERDAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, farklı özelliklerdeki topraklara uygulanan biyokömür(BK) ve NPK dozlarının marul ve mısır bitkilerinin gelişimi, mineral beslenmesi ile bazı toprak özelliklerine etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Karabük, Rize, Eskişehir, Konya, İzmir, Antalya, Burdur ve Isparta'dan temin edilen 8 farklı toprak kullanılmıştır. Biyokömür materyali olarak; 400 derecede piroliz edilen badem kabuğu hasat artıkları kullanılmış ve topraklara dekara 0(BK0), 0.75(BK1) ve 1(BK2) ton olacak şekilde karıştırılmıştır. Ayrıca topraklara sırasıyla 300-200-200ppm (NPK1/1), 150-100-100ppm (NPK 1/2) ve kontrol (NPK0) gübrelemeleri yapılmıştır. Denemede ön bitki olarak marul ikinci bitki olarak mısır yetiştirilmiştir. Marul denemesi sonuçlarına bakıldığında, NPKxBK interaksiyonunda en düşük yaş ve kuru ağırlık değerleri Rize, Konya ve Antalya topraklarında NPK0xBK0-BK1 koşullarında, Karabük, Isparta, Burdur ve İzmir topraklarında NPK0xBK1-BK2 koşullarında ve Eskişehir toprağında NPK1/1xBK2 koşullarında görülmüştür. Artan NPK dozları tüm topraklarda marul verim değerlerini artırmıştır. Ortalama değerlere bakıldığında, biyokömür uygulamalarının Isparta, Burdur ve İzmir topraklarında yetişen marulun gelişimini olumsuz etkilerken, BK1 dozu Karabük, Eskişehir ve Konya topraklarında yetiştirilen marulun gelişimine olumlu etki yapmıştır. En etkili olduğu toprak ise Rize toprağı olmuştur ve en yüksek kuru ağırlık değeri BK2 dozundan elde edilmiştir. Mısır denemesi sonuçlarına bakıldığında, NPKxBK interaksiyonunda elde edilen en düşük yaş ve kuru ağırlık değerleri Rize, Eskişehir, Burdur, Antalya ve İzmir illerinde NPK0 x BK0 koşullarında bulunmuştur. NPK uygulamaların artan dozlarının çoğu ilde bitki verimini artırdığı görülmüştür. Ortalama değerlere bakıldığında, artan biyokömür dozlarının yaş ve kuru ağırlık değerleri üzerine genel olarak artış etkisi gösterdiği görülmüştür. Rize, Konya, Isparta, Burdur, Antalya ve İzmir topraklarında en yüksek yaş ve kuru ağırlık değerlerini BK2 dozu vermiştir. Karabük ve Eskişehir toprakları için en yüksek değerler BK1 dozundan elde edilmiştir.