Türkiye'nin güneş ekserjisi potansiyelinin belirlenmesi ve ekserji haritasının oluşturulması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI DURAN
Danışman: Ahmet KABUL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Enerji ihtiyacında, artan insan nüfusu ve hızlı sanayileşme süreci gibi nedenlerle dünya genelinde sürekli bir artış yaşanmaktadır. Bu artan talep, enerji sektörü üzerinde ciddi endişeleri de beraberinde getirmektedir. Halihazırda dünya enerji ihtiyacının %80'inden fazlası kömür, doğal gaz ve petrol gibi geleneksel fosil yakıtlarla karşılanmaktadır. Fosil yakıtların sınırlı bir kaynakta olması ve hava kirliliği, iklim değişikliği ve ekosistem tahribatı gibi çevresel sorunlara olumsuz etki yapmaktadır. Bu bağlamda, gelecek nesillerin sürdürülebilir büyümesi fosil yakıtlardan uzaklaşarak daha çevre dostu ve sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönelmelerine bağlıdır. Yenilenebilir enerji kaynakları sınırsız bir potansiyele sahiptir ve güneş, rüzgar, hidroelektrik, jeotermal enerji ve biyokütle gibi doğal kaynaklardan elde edilir. Termodinamiğin birinci yasasına göre yapılan enerji analizi kullanılabilir maksimum enerji miktarını görmek açısından yetersiz kaldığı için bu çalışmada, kullanılabilir maksimum güneş enerjisi potansiyelini görmek açısından, termodinamiğin ikinci yasasına dayalı ekserji analizinin yapılmıştır. Böylelikle güneş ışınımın potansiteyine göre ne kadar verimli olduğunun yanı sıra, güneş ışınımından daha fazla ne kadar iş elde edilebileceği görülmüştür. Bu amaçla Türkiye'nin (26°- 45° doğu meridyenleri, 36°- 42° kuzey paralelleri) güneş enerjisinin maksimum kullanılabilirliğinin hesaplanabilmesi için NASA'dan 22 yılık ortalama meteorolojik veriler kullanılmıştır. Bu veriler kullanılarak Türkiye'nin enlem açısına göre yatay düzlem ve üç farklı eğim açısında (21°, 39° ve 57°) güneş ekserji potansiyelini veren haritalar her ay için ayrı ayrı oluşturulmuştur.