Kireçlemenin asit topraklarda inorganik fosfor fraksiyonları üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi Ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: JEAN CLAUDE TUYISENGE

Danışman: Veli UYGUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fosfor bitkiler için mutlak gerekli aynı zamanda mutlak noksanlığı olan elementlerden birisidir. Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde tarımsal üretimde kullanılan asidik azotlu gübreler sonucunda topraklar giderek asitlenmekte ve verimleri düşmektedir. Bu tip topraklar kireçlenerek tekrar verimliliğini kazanabilmektedir. Topraklarda pH fosforun yarayışlılığını ve jeokimyasal fraksiyonlar arasındaki dağılımını önemli derecede değiştirmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada, inkübasyon çalışması ile değişen oranlarda yapılan kireçlemenin fosfor fraksiyonları üzerine 6 aylık zaman içeresindeki etkisi incelenmiştir. Denemede toplam 11 adet asit karakterli toprak kullanılmıştır. Toprakların kireç ihtiyacı belirlendikten sonra 150 g toprak üzerine kireç ihtiyacının %0 (kontrol), %50, %75 ve %100 olacak şekilde topraklara üç tekerrürlü olarak analitik CaCO3 uygulanmıştır. Denemeden kireçleme sonrası toprakların pH' sında 6 aylık sürede fosforun yarayışlılığı ve fraksiyonlar arasındaki geçişler kademeli ekstraksiyon ile inkübasyonun 7, 15, 30, 60, 120, 150 ve 180. günlerinden sonra incelenmiştir. Kireçleme ile özellikle yarayışlılığı yüksek olan fraksiyonlar arasında önemli geçişler meydana gelmiştir. Bu geçişler toprakların fiziko-kimyasal özellikleri, uygulanan kireç miktarı ve zamanın bir fonksiyonu olarak farklılık göstermiştir. Fraksiyonlar arası ilişkilerde uzun dönemde yapılan gübreleme uygulamalarının ilişkileri belirleyen en önemli unsur olduğu gözlenmiştir. Sonuçlar kireçleme uygulamaları ile asit topraklarda P nin yarayışlılığı ve hareketliliğinin kısmen de olsa kontrol edilebileceğini göstermiştir.