İki insektisit- akarisitin avcı akar Amblyseius swirskii Athias – Henriot (Acari: Phytoseiidae)'ye etkilerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA DEMİRTAŞ

Danışman: Recep AY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında iki insektisit – akarisit, spiromesifen+abamectin (S+A) ve terpenoid blend QRD 460 (TBQ)'in avcı akar Amblyseius swirskii (Athias-Henriot)'ye akut ve uzun süreli etkileri incelenmiştir. Akut etki çalışmalarında S+A'ın ve TBQ'nun tarla uygulama dozu (T) iki farklı yöntemle (direkt uygulama ve kuru rezidü) larva ve ergine uygulanmıştır. İlaçların akut etkileri ve uzun süreli etkileri ilaçlama kulesi yaprak disk metodu ile belirlenmiştir. Akarisitlerin A. swirskii'ye uzun süreli etkilerinin incelenmesinde direkt uygulama yöntemi kullanılmıştır. S+A'ın ve TBQ'nun T dozları yaprak diskler üzerindeki 0-24 saat yaşındaki A. swirskii bireylerine uygulanmış ve yaklaşık 30 dak sonra, bireyler tek tek temiz yaprak diskler üzerine aktarılmıştır. Bireylerin beslenmesi için Typha latifolia poleni verilmiştir. Uygulamadan sonra bireyler ölene kadar her gün kontrol edilerek ömür uzunluğu, günlük bırakılan yumurta sayısı, preovipozisyon, ovipozisyon ve postovipozisyon süreleri, net üreme gücü (Ro), kalıtsal üreme yeteneği (rm), populasyonun ikiye katlanma süresi (T2), ortalama döl süresi (To), günlük maksimum üreme değeri (λ), toplam üretkenlik oranı (GRR) parametreleri belirlenmiştir. Akut etki uygulamalarında kullanılan her iki ilaçta IOBC sınıf değerlerine göre A. swirskii'ye zararsız bulunmuştur. Akarisitlerin yaşam sürelerine etkileri incelendiğinde, kontrol (saf su), S+A, TBQ uygulanan A. swirskii dişi bireylerin ömür uzunluğu sırasıyla 26.18, 22.64, 23.73 gün, erkek bireylerinki sırasıyla 29.28, 20.50 ve 25.47 gün bulunmuştur. Ovipozison süreleri sırasıyla kontrol, TBQ, S+A uygulanan bireylerde 19.59, 18.31 ve 17.89 gün olarak belirlenmiştir. Ortalama yumurta sayıları kontrol, S+A ve TBQ uygulanan bireylerde sırasıyla 31.72, 26.61, 26.00 yumurta/dişi bulunmuştur. Yaşam çizelgesinin en önemli iki parametresi R0 ve rm değerleri kontrol için sırasıyla 31.72 dişi/dişi/yumurta ve 0.200 dişi/dişi/gün bulunmuştur.