Hasat öncesi uygulanan doğal ve sentetik sürgün gelişimi engelleyicilerinin patates (Solanum tuberosum L.)'in verim ve depo kalitesine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ZEHRA OK
Danışman: Arif ŞANLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma patates yumrularında dormansi süresini uzatmak amacıyla kullanılan doğal ve sentetik inhibitörlerin hasat öncesi uygulamalarının Alegria ve Desiree çeşitlerinde yumru verimi ile yumruların depolama devresinde dormansi süresi ve bazı kalite özelliklerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla 2018-2019 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada farklı dozlarda dereotu (Anethum graveolens L.), kimyon (Carum carvi L.), karanfil (Syzygium aromaticum L.) ve nane (Mentha spicata L.) uçucu yağları ile chlorpropham (CIPC) ve maleik hidrazit (MH) hasattan 30 gün önce bitki yapraklarına uygulanmıştır. Hasat edilen yumrulardan ortalama 80-120 g ağırlığında 100'er adet yumru kontrollü şartlarda 5 ay süre ile depolanmış ve 30 gün aralıklarla dormansi süresi, sürgün uzunluğu, ağırlık kaybı, nişasta oranı, indirgen şeker miktarı, toplam çözülebilir kuru madde miktarı, yumru sertlik derecesi, parmak patates verimi ve parmak patates rengi (L* a*, b*) parametreleri incelenmiştir. Araştırmada vejetasyon süreleri Alegria çeşidinde 108-131 gün, Desiree çeşidinde 132-157 gün, yumru verimleri ise Alegria çeşidinde 2432-4240 kg/da, Desiree çeşidinde 1980-4249 kg/da arasında değişim göstermiştir. Her iki çeşitde de en uzun dormansi süreleri MH ile 1000 ppm karanfil ve 2500 ppm dereotu uçucu yağı uygulamalarında belirlenmiştir. Depolama devresi sonunda uygulamalara bağlı olarak ağırlık kayıpları % 5.32-6.53 arasında değişmiştir. Yumruların depolama süresi boyunca sürgün uzunlukları, parmak patates verimleri ve nişasta oranları artış gösterirken, indirgen şeker içerikleri, sertlik dereceleri ve parmak patateslerin renk değerleri değişkenlik göstermekle birlikte genellikle azalmıştır. Yumruların dormansi sürelerini uzatan ve depo devresinde ağırlık ve kalite kayıplarını azlatıcı etki gösteren dereotu ve karanfil uçucu yağlarının sentetik inhibitörlere alternatif olarak kullanılabileceği, bununla birlikte bu uçucu yağların farklı dönem ve dozlarda tekrar denenmeleri gerektiği sonucuna varılmıştır.