Domates ve marulda derim sonrası bazı uygulamaların depolama ve raf ömrü üzerine etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDUL SABOOR DAWLATZAI
Danışman: Tuba DİLMAÇÜNAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, pembe olum döneminde hasat edilen 'Komutan F1' domates ve 'Presidential' marul çeşidinde, hasat sonrası uygulanan kalsiyum klorür dihidrat (CaCl2.2H2O), hekzanal, portakal kabuğu esansiyel yağı (PKEY) ve üzüm çekirdeği yağı (ÜÇY) uygulamalarının kalite, depo ve raf ömrü üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada domates ve marullar, %6 ve %8 CaCl2.2H2O, 2 mM ve 4 mM hekzanal, %2 ve %4 PKEY, %2 ve %4 ÜÇY çözeltilerine daldırılmış, fazla suyu süzdürülen domatesler ve marullar delikli polietilen kasalara konulmuş, domatesler 5°C sıcaklık ve %90–95 oransal nem koşullarında 35 gün depolanmış ve 7 günlük aralıklarla analizler yapılmıştır. Marullar 4°C sıcaklık ve %90-95 oransal nem koşullarında 20 gün depolanmış ve 4 günlük aralıklarla analizler yapılmıştır. Domates ve marul örnekleri her analiz döneminde depodan çıkarılarak 20°C sıcaklık ve %60-65 oransal nem koşullarında 2 günlük depolama sonunda raf ömrü analizleri yapılmıştır. Soğuk depo ve raf ömrü koşullarında her analiz periyodunda ağırlık kaybı (AK), suda çözünür kuru madde (SÇKM) miktarı, titre edilebilir asit (TEA), toplam flavonoid madde miktarı (TFMM), toplam fenolik madde içeriği (TFMİ), toplam antioksidan aktivitesi (TAA), meyve ve yaprak rengi (L*, C* ve h°), çürüme oranı ve dış görünüş; ayrıca domateste meyve sertliği, likopen ve β-karoten içeriği, marulda ise SPAD ve genel kabul edilebilirlik analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak, 2 ve 4 mM hekzanal ile %4 ÜÇY uygulamalarının domatesin AK'ını azalttığı, sertlik, renk, duyusal kalite, TEA, SÇKM ve biyokimyasal kaliteyi koruduğu; marulda ise TEA, SÇKM, TFMM, TFMİ, TAA, renk, SPAD, C* ve h°, dış görünüş ve çürüme açısından diğer uygulamalara kıyasla daha olumlu etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.