Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde çoban köpeklerinin etkinliğinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AKİF ÇAKMAK
Danışman: Duygu KAŞIKCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yırtıcı hayvanların özellikle küçükbaş hayvancılığa verdiği kayıplar ekonomik açıdan oldukça önemli boyutlara ulaşmaktadır. Tüm çiftlik hayvan türleri içinde, yabani hayvan saldırılarına en kolay hedef olan ve en çok saldırılara maruz kalan türler koyun ve keçidir. Çoban köpeklerinin etkin biçimde kullanılması köpeklerin özellikle sahip oldukları davranış ve fiziksel faktörler (vücut yapısı, güçlü bir kondisyon, koku alma yeteneği, cesaret, görme ve işitme yeteneği) köpeğin etkinliğini belirleyen özelliklerdir. Bu tez çalışmasında; Burdur, Isparta ve Antalya illerindeki küçükbaş hayvancılık işletmelerinde kurt saldırılarının neden olduğu kayıpların işletmelerdeki önemi konusunda bilgi verilmesi amaçlanmıştır. Küçükbaş hayvancılıkta yabani hayvanlardan dolayı doğan kayıpları en aza indirmek için çoban köpeklerinin etkinliği araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Koyun yetiştiricilerinin %40'ı, keçi yetiştiricilerinin ise %45.5'i yırtıcılar nedeniyle zarar gördüğünü ifade etmiştir. Bu yetiştiricilerde, yabani-yırtıcı zararlılar nedeniyle son iki yılda Çalışma yapılan Burdur, Isparta ve Antalya illerinde kaybedilen hayvan sayısı toplamı 3629 baş koyun, 3297 baş keçidir. Bu zararın 2023 yılı içerisinde parasal karşılığı, zarar gören koyun yetiştiricileri için yaklaşık 27 217 500 TL, keçi yetiştiricileri için ise 24 727 500 TL'dir. Her üç ilde de son iki yılda kurt saldırılarının neredeyse iki katına çıktığı görülmektedir. Sürülerde hangi köpek ırkının kullanıldığı illere göre bağımlı olup, istatistik olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). Köpeklerin nereden temin edildiğine dair illere göre oluşturulan iki yönlü tabloda khi kare test istatistiği 16.509 olup istatistik olarak önemli bulunmuştur (P<0.05).