Ankara - Nallıhan Yöresinde Anadolu Yaban Koyununun (Ovis gmelini anatolica) Habitat Uygunluk Modellemesi ve Haritalaması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜLEYMAN AKKAYA

Danışman: Halil SÜEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, endemik ve tehdit altındaki Anadolu yaban koyununun (Ovis gmelinii anatolica) Ankara–Nallıhan yöresindeki habitat uygunluğunu MaxEnt modeli kullanarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 2017–2018 yılları arasında dolaylı sayım yöntemleriyle elde edilen 1052 varlık verisi kullanılmış ve CHELSA iklim verileri ile topoğrafik değişkenler modele entegre edilmiştir. Elde edilen model AUC değeri (%94) ile yüksek doğruluk göstermiştir. En etkili çevresel değişkenler sırasıyla eğim, yıllık sıcaklık ortalaması, toplam yağış ve yön olarak belirlenmiştir. Özellikle 900–1300 m arası rakımlarda, güney bakılı ve orta eğimli arazilerin yüksek habitat uygunluğu sunduğu ortaya konmuştur. Habitat uygunluk haritası, çalışma alanının yalnızca %22'sinin yüksek uygunluk sınıfında olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, yeniden yerleştirme yapılan alanın sınırlı bir taşıma kapasitesine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, koruma planlamalarında habitat bağlantılılığı, otlatma baskısı ve iklim değişikliği gibi faktörlerin entegre edilmesinin önemini vurgulamaktadır. MaxEnt modelinin sağladığı bilimsel temeller, türün gelecekteki korunması ve yeniden yerleştirme stratejileri için güçlü bir karar destek sistemi sunmaktadır.