Mersin yöresinde farklı yaşlardaki meşe ormanlarında meşcere yapısı ile saproksilik böcekler ve kuşlar arasındaki ilişkiler

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERDAR GÖKTEPE

Danışman: Mustafa AVCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Meşe ormanları böcek ve kuş faunası bakımından yüksek biyolojik çeşitliliğe sahip yaşam alanlarıdır. Bu zengin çeşitlilik bakımından yaşlı ve kovuklu ağaçların önemi oldukça fazladır. Bu zenginlik göz önünde bulundurularak Mersin ili Gülnar ilçesi Köseçobanlı mevkiinde yapılan bu çalışma farklı yaşlardaki meşe ormanlarında bulunan saproksilik böcekler ve kuşlar arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla 2017-2021 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmada genç yaşlı, orta yaşlı ve yaşlı alanda olmak üzere her birinde üç farklı alan seçilmiş ve alanların her birine beşer adet, toplamda ise 45 adet pencere tipi tuzak asılmıştır. Böcek tuzakları mayıs başında araziye asılmış ekim başında toplanmıştır. Bu süreçte tuzaklar her ay kontrol edilerek toplamda beş kontrol gerçekleştirilmiştir. Böcek tuzaklarının kurulduğu noktalar merkez alınarak kuş gözlemi yapılmış ve belirlenen kuş türleri kayıt altına alınmıştır. Kuş gözleminde ise farklı yıllarda olmak üzere aynı noktalarda iki defa kuş gözlemi yapılmıştır. Tuzak asılan bölgedeki ağaçların yaş ve çapları tespit edilmiştir. Yaş için artım burgusu kullanılarak toplamda 45 adet artım kalemi alınmıştır. Çap için çap ölçer kullanılarak belirlenen noktanın merkezinden 50 metre yarıçapı içerisinde kalan bütün ağaçların çapları ölçülerek hesaplanmıştır. Ayrıca kuş verileriyle ilişkisi açısından arazinin çalı yoğunluğu da hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda 33 adet kuş türü tespit edilmiş ve 44 adet familyaya ait 244 adet böcek tespit edilen saproxilic böcekler arsında 33 türün Türkiye faunası için yeni kayıt olduğu belirlenmiştir. En fazla böcek türü 24 tür ile Buprestidae familyasında olurken, en fazla birey ise 2354 adet ile Dermestidae familyasında tespit edilmiştir. Ağaçların yaş tespiti sonucunda en yaşlı olanı 774'tür. Ortalama yaş olarak da sırasıyla yaşlı-orta yaşlı-genç yaşlı alan 467-313-25 olarak tespit edilmiştir. Ortalama çap ise yaşlı alanda 48 cm, orta yaşlı alanda 44 cm, genç yaşlı alanda ise 8 cm olarak tespit edilmiştir.