Bazı insektisitlerin Bombus terrestris L. ana, erkek ve işçi arılarının besin tüketimleri üzerindeki etkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAŞAR ÇETİN

Danışman: Ozan DEMİRÖZER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zararlı böceklere karşı mücadelede kullanılan pestisitlerin hedef canlıların yanı sıra tozlaşma için önemli olan Bombus terrestris L. (Apidae: Hymenoptera) gibi arılara da olumsuz etkileri vardır. Bu çalışmada, son yıllarda yeni insektisitler olarak kullanıma sunulan Terpenoid içerikli QRD 460 TBQ 152.3 g/ l (Requiem EC, BAYER)'in ve Flupyradifurone (Sivanto SL 200, BAYER)'nin farklı dozlarının B. terrestris'in işçi, ana ve erkek arı bireylerinin beslenmelerine olan etkileri araştırılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, arı kast grupları arasında Flupyradifurone 60 ve 120 mg/l su dozlarına maruz kalan işçi arıların, ana ve erkek arılara göre daha fazla ve anlamlı derecede farklı besin tükettikleri ancak, kontrol grubuna göre daha az besin tüketimi gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Terpenoid'in farklı dozlarının uygulandığı deneylerde ise kastların besin tüketimleri arasında anlamlı bir farklılık saptanmamasına rağmen, kontrol grubuna göre daha az besin tükettikleri belirlenmiştir. Her iki insektisitin yüksek doz uygulamalarında ana arıların besin tüketimlerinin, erkek ve işçilere göre daha az etkilendiği ve ana arıların besin tüketimlerini en az etkileyen uygulamanın Terpenoid'in 383 mg/l su doz uygulaması olduğu, işçi arıların Terpenoid'in 383 ve 766 mg/l su dozlarında kontrol'den sonraki en yüksek tüketim miktarlarına ulaştıkları belirlenmiştir.