Yağ gülü (Rosa damascena mıll.)'nde çelik alma zamanı ve hormon uygulama şekillerinin köklenme oranı ve fidan gelişimi ile bünyesel fenolik madde içeriği üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ DEMİRBAŞ

Danışman: Sabri ERBAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma oldukça zor köklenen yağ gülü (Rosa damascena Mill.) çeliklerinin farklı dönemlerde (Mart, Ağustos ve Kasım), hormon uygulama şekli ve dozuna göre köklenme ve fidan gelişmesinin incelenmesi amacıyla 2017 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde yürütülmüştür. Çalışmada, 1 yaşındaki yağ gülü bitkilerinden alınan çelikler materyal olarak kullanılmıştır. Çelikler 8-12 cm uzunluğunda 3-5 gözlü olarak alınmıştır. Her bir çelikte sadece en üst iki gözde 2'şer yaprakçıklı 2 adet yaprak bırakılmıştır. Çeliklere hormon uygulamasından önce fungusit uygulaması yapılmıştır. Daha sonra çeliklere 0, 1000, 2000, 3000 ve 4000 ppm dozlarında hızlı; 0, 25, 50, 75, 100 ppm dozlarında yavaş daldırma metoduna göre Indol-3-Bütrik Asit (IBA) hormonu uygulanmıştır. Çalışma 3 tekerrürlü olarak yürütülüp, her tekerrür için 50 adet çelik kullanılmıştır. Dikimden 2 ay sonra çelikler köklenme ortamından sökülmüş ve köklenme oranı, kök sayısı (adet/çelik), kök uzunluğu (cm), sürgün boyu (cm), yaprak sayısı (adet/çelik), yaprakçık sayısı (adet/yaprak), yaş kök ağırlığı (g), kuru kök ağırlığı (g), yaş sürgün ağırlığı (g), kuru sürgün ağırlığı (g), toplam fenolik madde miktarı özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; en yüksek köklenme oranı Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmada 1000 ppm ve yavaş daldırmada 50 ppm dozunda tespit edilirken en yüksek kök sayısı hızlı daldırma 1000 ppm dozunda belirlenmiştir. Diğer taraftan çeliklerde kök uzunluğu ve sürgün boyu en yüksek Ağustos ayı çeliklerinde hızlı daldırmanın 2000 ppm uygulamasından alınırken, yaprak sayısı aynı dönemde en yüksek hızlı daldırmanın 1000 ppm uygulamasında gözlenmiştir. Sonuç olarak yağ gülünde hızlı ve etkin fidan üretiminde Ağustos döneminde çeliklerin alınması ve hızlı-1000 ppm ve yavaş-50 ppm dozlarında IBA hormonunun uygulanması önerilebilir.