GÖLLER YÖRESİ DOĞAL TOROS SEDİRİ (Cedrus libani A. Rich.) MEŞCERELERİ İÇİN BÜYÜME MODELLERİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞERİFE KALKANLI GENÇ

Danışman: Ramazan ÖZÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Göller Yöresi saf ve doğal Toros sediri ağaç ve meşcereleri için gövde çapı, çap-boy, çap dağılım, bonitet endeksi, toprak üstü tüm ağaç ve ağaç bileşenleri için biyokütle tahmin ve tek ağaç çap artım modelleri geliştirilmiştir. Birinci bölümünde 14 farklı gövde çapı modeli kullanılarak gövde çapı modelleri geliştirilmiştir. Gövde çapı, ağaç boyu, ticari hacim ve toplam gövde hacmi tahminleri için en başarılı sonuçlar, Jiang vd. (2005) ile elde edilmiştir. İkinci bölümde, çap-boy ilişkileri için en küçük kareler yöntemi (ONLS), karışık-etkili modelleme (NLME) ve kantil regresyon (QR) teknikleri kullanılarak bazı basit ve genelleştirilmiş çap-boy modelleri test edilmiştir. En başarılı sonuçlar, Chapman-Richards modeli ile elde edilmiştir. Bu model için farklı kalibrayon alternatifleri de test edilmiştir. Üçüncü bölümde, meşcere kuruluşlarının belirlenmesi amacıyla 3 parametreli Weibull Olasılık Yoğunluk fonksiyonu kullanılmıştır. Parametre tahminleri için Parametre Tahmin (PP), Moment Temelli Parametre Çözümleme (MPR), Yüzdelik Temelli Parametre Çözümleme (PPR) ve Karma (HYB) olmak üzere dört farklı yöntem esas alınmıştır. Dördüncü bölümde, dört farklı bonitet endeksi modeli kullanılarak Toros sediri meşcereleri için dinamik bonitet endeks modelleri geliştirilmiştir. Chapman-Richards modelinin yaş-boy arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için en uygun seçenek olduğu görülmüştür. Beşinci bölümde, sedir ağaçlarının toprak üstü tüm ağaç ve ağaç bileşenleri için biyokütle tahmin modelleri geliştirilmiştir. Biyokütle tahminlerinin eş zamanlı yapılabilmesi amacıyla doğrusal olmayan görünürde uyumsuz regresyon analizi (NSUR) kullanılmıştır. Altıncı bölümde ise Toros sediri için göğüs çapı, meşcere yaşı, bonitet endeksi, sıklık derecesi, meşcere orta çapı ve yarışma endeksleri gibi değişkenler kullanılarak tek ağaç çap artım modeli geliştirmiş ve son beş yıllık çap artımları tahmin edilmiştir.