Kütahya-Türkmendağı yöresi karaçam-sarıçam karışık meşçereleri için gövde çapı ve gövde hacim modellerinin geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSA DUMAN

Danışman: Ramazan ÖZÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Kütahya-Türkmen Dağı Yöresi doğal karışık karaçam (Pinus nigra Arnold.) ve sarıçam (Pinus sylvestris L.) meşcereleri için gövde çapı ve gövde hacmi modelleri geliştirilmiştir. Bu amaçla doğal karaçam-sarıçam karışık meşcerelerinden değişik çap ve boy sınıflarından toplanan 75 karaçam ve 75 sarıçam örnek ağacı üzerinde gerekli ölçümler yapılmıştır. Gövde çapı, ağaç boyu, ticari gövde hacmi ve toplam gövde hacim tahminlerinin yapılabilmesi amacıyla, Jiang tarafından geliştirilen parçalı gövde çapı modeli kullanılmıştır. Yapılan tahminlerin doğruluğu R2, RMSE (Hata kareler ortalamasının karekökü) ve AIC (Akaike Bilgi Kriteri) gibi ölçüt değerleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Karaçam-sarıçam ağaç türleri için R2, değerleri gövde çapı tahminleri için %98'den, ağaç boyu tahminleri için %97'den, ticari hacim tahminleri için %98'den ve toplam hacim tahminleri için %96'dan daha büyük elde edilmiştir. RMSE değerleri ise sırasıyla 1.23 cm, 0.78 m, 0.023 m3 ve 0.038 m3'den az elde edilmiştir. Yapılan grafiksel değerlendirmeler sonucunda, doğal karışık meşcerelere büyüyen karaçam ağaçlarının sarıçam ağaçlarına göre daha silindirik gövde formuna sahip oldukları da görülmüştür. Sonuç olarak ilgili yörede doğal karışık karaçam-sarım meşcereleri için gövde çapı, ağaç boyu, ticari hacim ve toplam gövde hacmi tahminleri için Jiang modelinin başarı ile kullanılabileceği ve güvenilir tahminler yapılabileceği görülmüştür.