Adana ekolojik koşullarında farklı reyhan (ocimum basilicum l.) çeşit ve genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞÜKRAN DUMAN

Danışman: İsa TELCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Adana ekolojik koşullarında bazı reyhan (Ocimum basilicum L.) çeşit ve genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2017 yılı bahar vejetasyon döneminde Adana koşullarında 3 çeşit ve 3 genotip olmak üzere toplam 6 farklı reyhan (Agreto, Compact, Midnight, R-11, 10-A, 10-L) ile yürütülmüştür. Tarla çalışmaları ''Tesadüf Blokları'' deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Bölgede vejetasyon boyunca bitkilerden 3 biçim yapılmış (biçim sezonları) ve biçim sezonları da bir faktör olarak değerlendirilmiştir. Araştırmada, bitki boyu, dal sayısı, yeşil herba verimi, kuru herba verimi, kuru yaprak verimleri incelenmiştir. Su buharı distilasyonu metodu ile elde edilen uçucu yağ saptanarak bileşenleri GC-MS ile belirlenmiştir. Çalışmada çeşit ve genotiplerde incelenen özellikler bakımından önemli farklar tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, en yüksek bitki boyu (94.1 cm) 10-L genotipi ve en düşük bitki boyu (42.2 cm) Midnight çeşidinden alınmıştır. Dal sayısı 12.0 -7.1 (adet/bitki) aralığında bir değişim göstermiştir. Çalışmada çeşit ve genotiplerde yıl boyunca toplam yeşil herba verimleri 2691.8-15734.5 kg/da, kuru herba verimleri 334.2-2518.6 kg/da, kuru yaprak verimleri 172.5-996.7 kg/da aralığında değişim göstermiş ve en yüksek herba verimleri 10-L genotipinden elde edilmiştir. Uçucu yağ oranları % 0.8-1.6 arasında değişim göstermiş olup en yüksek değer ikinci biçim sezonunda 10-A genotipinden elde edilmiştir. Çeşit ve genotiplerde ana bileşenler farklı olmuştur. Çeşitlere ait ve bu bileşenlerden, linalol (% 64.72), ökaliptol (% 20.94), sitral (% 38.20), metil kavikol (% 94.59), metil öjenol(% 49.55) olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda 10-A ve 10-L genotiplerin herba verimleri ve uçucu yağ oranları yönünden bölgeye en iyi adapte olan genotipler olduğu 10-A genotipinin metil kavikol, 10-L genotipinin sitral'ce zengin olduğu belirlenmiştir.