Gemi inşa sanayinde kullanılan grade A çeliğinin kaynak bölgesinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH ATA

Danışman: Adnan ÇALIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Grade A çeliğinin kaynaklı birleştirmelerinde en çok kullanılan tozaltı kaynak yöntemi ve gaz altı kaynak yöntemin mevcut işletme şartlarındaki durumu incelenmiş, özellikle ince (t ≤ 8 mm) et kalınlığındaki sacların birleştirmelerinde sorunlar yaşandığı görülmüştür. Grade A çeliği tozaltı ve gazaltı kaynak yöntemlerine ek olarak plazma ark kaynak yöntemi ile kaynatılmıştır. Yapılan çalışmada her üç kaynak yönteminden elde edilen numunelerin kaynak bölgeleri hem makro hem de mikro boyutta mekanik ve metalürjik açıdan incelenmiştir. Çalışmada tozaltı kaynak yöntemi tersane ortamındaki parametreler ile çift taraflı olarak kaynaklanmıştır. Tozaltı kaynak yöntemi bir de atölye ortamında kök aralığı verilerek tek taraflı yapılmıştır. Çift taraflı yapılan kaynaklı numunenin birisinde tersane ortamında sıklıkla karşılaşılan kaynak dikişinin merkezinde plazma kesimden kaynaklanan boşluk hatası olduğu görülmüştür. Çekme mukavemetleri 4 mm kök aralıklı ve tek taraflı tozaltı kaynağında 455 MPa, çift taraflı tozaltı kaynağında ise 454 MPa olarak bulunmuştur. Sinerjik ve robotik kaynak uygulanmış gazaltı kaynak yönteminde çekme mukavemeti 439 MPa olarak bulunmuştur. Gemi inşasında yaygın olarak kullanılan bu yöntemlere alternatif olarak özellikle literatürde ve uygulamalarda paslanmaz malzemeler üzerinde kullanılan plazma ark kaynak yöntemi Grade A çeliğinin kaynağında kullanılmış ve çekme mukavemeti olarak 471 MPa değeri bulunmuştur. Tersane ortamında yapılan kaynaklı birleştirmelerde hatalardan kurtulma ve onarım maliyetini düşürmede otomasyon kaynak yöntemlerinin daha etkili olacağı ve bunun yanında Grade A çeliğinin plazma ark kaynağı ile yapılan birleştirmelerinin diğer yöntemlere kıyasla çok daha iyi mekanik ve metalürjik özelliklere sahip olduğu görülmüştür.