Solunum sistemi hastalıkları nefes analiz sistemi

CELAL ÖZKAL

Solunum sistemi hastalıkları nefes analiz sistemi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyomedikal Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CELAL ÖZKAL

Danışman: Hatice AKMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nefes analizi girişimsel olmadığı için risk içermeyen, tekrar tekrar numune alınabilen, profesyonel sağlık çalışanına ihtiyaç duyulmayan diğer teşhis yöntemlerine göre üstünlükleri olan bir metottur. Çalışmamızda ppb mertebelerinde ölçüm yapabilen hassas gaz sensörleri kullanılmış ve nefes molekülleri analiz cihazı geliştirilmiştir. Solunum sistemi rahatsızlığı olup sigara kullanmayan 20 bireyden; pnömoni teşhisli 13, akciğer kanseri teşhisli 3 ve KOAH teşhisli 4 bireyin nefesleri analiz edilmiştir. COVID-19 hastası 5, sigara kullanan sağlıklı 6, sigara içmeyen sağlıklı 7 bireyden alınan nefesler analiz edilmiştir. Aseton (C3H6O), Amonyak (NH3), Karbon Monoksit (CO), Nitrik Oksit (NO), Etilen (C2H4), Hidrojen Sülfür (H₂S), Azot Dioksit (NO₂), Karbon Disülfür (CS2), Formaldehit (CH2O), Hidrojen (H2) olmak üzere 10 molekül, hasta ve sağlıklı bireylerde incelenmiştir. Sonuçlar Origin-Two sample t-test ile ve 'Rastgele Orman Algoritması' kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda solunum sistemi rahatsızlığı olan kişilere göre, NO2 molekülü (p =0.0227), H2S molekülü (p=0.03449) ve SO2 molekülü (p=0.00261) anlamlı derecede farklı çıkmıştır. Pnömoni rahatsızlığı olan kişilere göre, NO2 molekülü (p =0.02337), H2S molekülü (p=0.02175) ve SO2 molekülü (p=0.0056) anlamlı derecede farklı çıkmıştır. Sağlıklı kişilere göre COVID-19 olan kişilerde, NH3 molekülü (p =0.00308), NO2 molekülü (p=0.00049), NO molekülü (p=0.00792) ve H2S molekülü (p=0.0128) olarak anlamlı derecede farklı çıkmıştır. Sigara içen sağlıklı gönüllülere göre sigara kullanmayan sağlıklı gönüllülerin verileri incelendiğinde çok sayıda molekül anlamlı sonuç vermiştir. Bunlar, CH20 molekülü (p=0.00008), CO molekülü (p=0.00005), C2H4 (p=0.0025), SO2 molekülü (p=0.02), C3H6O molekülü (p=0.02) ve H2 molekülü (p=0.03) dır. Ayrıca elde edilen veriler kullanılarak Rastgele Orman Algoritması ile başarılı tahmin sonuçları elde edilmiştir.