Bazı hünnap (Ziziphus jujuba Mill.) genotiplerinde meyvelerinin yenilebilir üç farklı olum döneminde pomolojik ve biyokimyasal özelliklerinin değişimi

MURAT EKMEKCİ

Bazı hünnap (Ziziphus jujuba Mill.) genotiplerinde meyvelerinin yenilebilir üç farklı olum döneminde pomolojik ve biyokimyasal özelliklerinin değişimi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT EKMEKCİ

Danışman: Fatma YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 2021 yılında, Çivril/Denizli ekolojisinde ticari bir hünnap bahçesinde bulunan ve tohumdan yetişmiş 15 hünnap genotipinin meyvelerinin farklı olgunluk dönemlerinde kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bunun için meyvelerin yenilebilir üç farklı olgun döneminde (yeşil-beyaz, yarı kırmızımsı ve tam kırmızımsı) alınan örneklerinde, bazı pomolojik ve antioksidan özellikler araştırılmıştır. Genotiplerin meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu, meyve eti sertliği, L*, h*, C*, suda çözünebilir kuru madde (SÇKM), titre edilebilir asitlik (TEA), toplam fenolik madde, toplam flavonoid ve toplam antioksidan aktivite değerleri: sırasıyla yeşil-beyaz olgun dönemde 7.33-20.35 g, 23.88-35.32 mm, 24.23-40.95 mm, 2.89-5.61 lb, 71.55-81.98, -73.92- -66.51, 39.15-47.88, %7.35-17.37, 0.071-0.241 g/100ml, 16.49-28.90 mg GAE/g DW ve 1.68-6.69 mg CE/g DW arasında; yarı kırmızımsı olgun dönemde 8.16-23.61 g, 24.77-35.03 mm, 24.28-44.88 mm, 2.28-5.19 lb, 72.93-80.29 (yeşil-beyaz kabuk) ve 35.58-45.21 (kırmızımsı kabuk), -78.85- -67.73 (yeşil-beyaz kabuk) ve 41.80-66.98 (kırmızımsı kabuk), 39.76-47.18 (yeşil-beyaz kabuk) ve 27.48-39.04 (kırmızımsı kabuk), %14.90-22.80, 0.122-0.330 g/100ml, 16.21-29.02 mg GAE/g DW, 1.58-6.33 mg CE/g DW ve 1.58-3.24 mmol TE/g arasında; tam kırmızımsı olgun dönemde 7.82-21.94 g, 23.90-34.56 mm, 23.11-43.52 mm, 2.46-4.74 lb, 34.16-41.79, 37.27-59.40, 24.54-36.45, %15.90-25.85, 0.14-0.35 g/100ml, 10.90-20.34 mg GAE/g DW, 0.67-4.22 mg CE/g DW ve 0.17-1.27 mmol TE/g arasında değişmiştir. Olgunluk ilerledikçe SÇKM ve TEA içerikleri artmıştır. Buna karşın toplam fenolik, toplam flavonoid ve toplam antioksidan aktivite içerikleri azalmıştır. Sonuçta, hünnap meyvelerinin taze tüketimi için fenolik, antioksidan, tat ve lezzet bakımından yarı kırmızımsı olgun dönemde tüketilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.