Hava araçlarında buzlanma derecesinin tahmini için farklı algoritmaların performanslarının kıyaslanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMANUR ATEŞ

Danışman: Ramazan ŞENOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hava araçlarında buzlanma geçmişten günümüze havacılık alanında en büyük tehditlerden biridir. Buzlanma, hava araçlarında kazalara ve buna bağlı olarak ölümlere ve yaralanmalara sebep olabileceği gibi, hava araçlarının uçuş performansları üzerinde de olumsuz etkilere sahiptir. Bu olumsuz etkileri ortadan kaldırmak ya da en aza indirmek amacıyla buz önleme sistemleri ve buz giderme sistemleri önerilmiştir ve bu yöntemler geliştirilmektedir. Buzlanmaya karşı geliştirilen bu yöntemler, hava araçlarında oluşan buzlanma derecesine göre çoğunlukla pilot tarafından çalıştırılıp kapatılmaktadır. Bu durum buzlanmadan kaynaklı kazalara, pilottan kaynaklı kazalarında dahil olmasıyla daha fazla hava aracı kazasına sebep olmaktadır. Pilot kaynaklı hataları engellemek için buz giderme/buz önleme sistemlerini buzlanma risk derecesine göre açıp kapatan sistemler üzeride çalışılmıştır. Bu çalışmada da örnek bir uçak için buzlanma risk derecesinin tahmini sonucunda buz önleme/giderme sistemininin doğrudan çalışmasını sağlayabilecek yedi farklı yapay zekâ algoritması denenmiştir. %88.59 ile optimum buzlanma risk derecesi tahminini yapan boosting algoritması önce simulinkte gerekli modelleme yapılıp, çağırılmış ve farklı giriş değerlerinde buzlanma derecesi tahmini yapılmıştır. Simulinkte modellenen şema waijung bloksetler ilave edilerek STM32F4 Discovery kontrol kartına gömülmüş ve buzlanma tahmininin sonuçları rgb led yardımıyla gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonunda hava araçlarında buzlanma tahmininde kullanılabilecek, hava araçlarında buz önleme ve buzdan koruma sistemlerinin otomatik olarak devreye alınmasını sağlayacak model önerilmiştir.