Alanya'nın etnobotanikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜLEYMAN ADAÇAY
Danışman: İsmail DUTKUNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada Alanya (Antalya)'da 39 familyaya ait 66 takson etnobotanik bitki tespit edilmiştir. Lamiaceae, Rosaceae ve Pinaceae familyaları en çok örneği olan familyalardır. Bazı taksonlar değişik amaçlarla birden fazla kullanılmaktadır. Karaçam da en fazla kullanım amacı (4) olan taksondur. Etnobotanik bitkilerden 39 takson gıda olarak kullanılmaktadır. Bunlardan bazıları toplandıktan sonra yıkanır ve pişirilerek tüketilir. Bazıları da pişirilmeden taze olarak tüketilir. Uzun işlemlerden geçirilerek pekmez kıvamında tüketilen bitkilerde vardır. Kozalaklardan elde edilen pekmez oldukça popülerdir. Andız başta olmak üzere son zamanlarda karaçam ve kızılçam kozalaklarından da pekmez yapılmaktadır. Bunların dışında soğanları tüketilen bitkilerde bulunmaktadır. Bazı etnobotanikler ticari olarak değerlendirilmektedir. Toplandıktan sonra bazen o şekilde bazen de çeşitli işlemlerden geçirilerek satışa sunulmaktadır. Bu şekilde özellikle kırsal alanda önemli bir kazanç elde edilmesi mümkün olmaktadır. Bunların bir kısmına Orman idaresi tarafından öncelik ve teşvik olmakta, planlama desteği sağlamaktadır. Kuzugöbeği bu konuda en önemli olanıdır. Bunun dışında defneyaprağı ve kekik taksonları da önemli ticari ürünlerdir. Bunlar ya doğal olarak toplandığı gibi (mantarlar çoğunlukla böyledir) ya da bazı işlemlerden geçirilerek (kurutma vb.) pazarlarda ya da bizatihi ürünü almaya gelen tacirlere satılmaktadır. Defneyaprağı, Orkide ve Kardelen gibi bazı etnobotanikler özel izinle ve planlı olarak ticareti gerçekleşmektedir. Bunların dışında özellikle tıbbi-aromatik olarak kullanılan etnobotanikler göze çarpmaktadır Bugün hala birçok rahatsızlığa karşı ilk olarak başvurulan bir yöntem olarak önemlidir. Soğuk algınlığında ilk başvuru yeri kekik suyu ya da yağıdır. Ayrıca mobilyacılık gibi günlük hayatımızın önemli gereksinimleri de etnobotaniklerden elde edilmektedir.