Akdağ (Simav) yöresinde bazı memeli yaban hayvanlarının dağılımında çevresel faktörlerin etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİBEL TEKİN

Danışman: Ahmet MERT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, Akdağ (Simav) yöresindeki bazı memeli yaban hayvanlarının dağılımında çevresel faktörlerin etkisini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Memeli yaban hayvanlarına ait iz, dışkı ve belirti taraması, Kütahya-Simav ile Balıkesir-Dursunbey arasında kalan yaklaşık 40.000 ha büyüklüğündeki alanda gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, Akdağ yöresinde 9 farklı memeli yaban hayvanına ait 722 adet iz, dışkı ve belirti tespit edilerek arazi karnelerine kaydedilmiştir. Çevresel değişkenlere ait altlık haritaların tamamı ArcGIS yazılımı kullanılarak oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda istatistik açıdan yeterli sayıda iz, dışkı ve belirtiye sahip olan Yaban domuzu (Sus scrofa), Yaban tavşanı (Lepus europaeus), Tilki (Vulpes vulpes), Karaca (Capreolus capreolus), Kaya sansarı (Martes foina) ve Çakal (Canis aureus) türlerinin çevresel faktörlerle olan ilişkileri ortaya koyulmuştur. Çalışmada yöntem olarak; MAXENT, GDM, GBM, SRE ve RF olmak üzere beş farklı yöntem kullanılmıştır. Bu bağlamda öncelikle, bağımsız değişkenler arasındaki çoklu bağlantı problemini ortadan kaldırmak için kolerasyon ve faktör analizi uygulanmıştır. Yaban hayvanı türlerine ait veriler ve çevresel değişkenler MAXENT ve R programında analize tabii tutulmuştur. Analiz sonucunda her bir türe ait ROC Test veri değerleri ile modele en fazla katkı yapan değişkenler kaydedilmiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde en iyi ROC Test veri değerleri; Tilki (0.974), Yaban tavşanı (0.968), Karaca (0.909) ve Yaban domuzu (0.846) için RF yöntemi olurken Çakal (0.956) ve Kaya sansarı (0.888) için GDM yöntemi olmuştur. Uygulanan farklı istatistiksel yöntemler sonucunda bu yaban hayvanlarının dağılımında etkili olan çevresel değişkenler; yükselti, bio4, eğim, pürüzlülük, si, tci, 8am, tpi, sri, ri, bui, vejetasyon ve lpi olarak tespit edilmiştir.