Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERDA NUR ŞENER
Danışman: Ahmet Tolunay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmada, Türkiye ormancılığının özellikleri dikkate alınarak, katılımcı olarak bulunduğu sürdürebilir ormancılık süreçlerine dâhil diğer ülkeler ile örtüşen ve farklılaşan yönlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikli olarak sürdürülebilir orman yönetimi, ölçüt ve göstergeler ile oluşum süreçleri ve sertifikasyon konularında kavramsal açıklamalar yapılmıştır. Daha sonra çalışmada izlenilecek yol ve kullanılacak analiz yöntemleri hakkında bilgi verilmiştir. Sürdürülebilir orman yönetimi; günümüzde ve gelecekte ormanlardan beklenen faydaların sağlanması amacıyla, ormanların ekolojik açıdan uygun, ekonomik açıdan uygulanabilir ve sosyal açıdan yararlı olarak yönetilmesidir. Sürdürülebilir orman yönetimi ölçüt ve göstergelerle karakterize edilmektedir. Ölçüt ve göstergelerin belirlenmesi amacıyla dünyada bölgesel çalışmalar bağlatılmış ve bu çalışmalar sonrası dokuz farklı süreç ortaya çıkmıştır. Türkiye, söz konusu süreçlerden Yakın Doğu Süreci ve Pan Avrupa Süreci çalınmalarına dahil olmuştur. Ülkemizin diğer ülkeler karşısında ormancılıkta sürdürülebilirlik düzeyinin incelenmesi için Ana Bileşenler Analizi ile Kümeleme Analizi birlikte kullanılmıştır. Ayrıca verilerin incelenmesi amacıyla Varyans Analizi, Kruskal Wallis Testi, Ki Kare Testi ve Ayırma Analizi kullanılmıştır. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü tarafından düzenlenen tablolardan elde edilen veriler MINITAB paket programında analiz edilerek değerlendirilmiştir. Araştırmada üç ayrı analiz yapılmıştır. İlk analiz Pan Avrupa sürecindeki 38 ülkeye ait 98 değişkenler gerçekleştirilmiştir. İkinci analizde Yakın Doğu Sürecindeki 34 ülkeye ait 87 değişken kullanılmıştır. Üçüncü analizde ise diğer süreçlere ait ülkelerin de eklenmesi ile toplam 149 ülkeye ait 90 değişken bulunmaktadır. Yapılan analizler sonucu; Türkiye’nin sürdürülebilir orman yönetimi kapsamında Pan Avrupa ülkelerinden; Arnavutluk, Fransa, Almanya ve Finlandiya ile benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Yakın Doğu ülkelerinden ise Sudan, Pakistan, Cezayir ve Etiyopya ile benzerlik göstermektedir. Türkiye Pan Avrupa süreci ülkeleri ile %97 benzerlik gösterirken Yakın Doğu ülkeleri ile %87 oranında benzerlik bulunmuştur. Türkiye aynı grupta yer aldığı ülkelerden en çok farklılığı Romanya, Rusya ve Çin ile göstermiştir. Sonuç olarak Türkiye’nin ormancılık konusunda Avrupa ortalamasında bir sürdürülebilirlik düzeyine sahip olduğu ve Avrupa ülkelerinden büyük farklılıklar göstermediğine daha yakın olduğu belirtilebilir. Türkiye’nin sürdürülebilir orman yönetimi uygulamalarını Pan Avrupa sürecini dikkate alarak devam ettirmesi gerektiği düşünülmektedir.