TOKAT-ALMUS YÖRESİ DOĞU KAYINI MEŞCERELERİ İÇİN AĞAÇ HACİM DENKLEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LÜTFİ CİRİT
Danışman: Ramazan ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ağaç hacim denklemleri, ekosistem tabanlı fonksiyonel amenajman planlarının en önemli altlığı olan büyüme ve hasılat modellerinin temel bileşenlerinden biridir. Bu çalışmada, Tokat-Almus Yöresi doğal Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) meşcereleri için yöresel ağaç gövde hacim denklemleri geliştirilmiştir. Bu amaçla, doğal doğu kayını meşcerelerinden türün büyüme ve gelişme özelliklerini temsil eden 98 adet örnek ağaç seçilmiş ve bu ağaçlar üzerinde ağaç gövde hacim denklemlerini geliştirmek için gerekli ölçümler yapılmıştır. Çalışmada literatürde sık kullanılan 16 hacim denklemi seçilmiş, modellerin tahmin performansları MAE (ortalama mutlak hata), RMSE (hata kareler ortalamasının karekökü), ME (ortalama hata), AIC (Akaike bilgi kriteri) ve Uyum indeksi (FI) gibi beş farklı ölçüt değeri yardımı ile çapraz doğrulama yöntemi ile karşılaştırılmış ve yöreye en uygun ağaç gövde hacim denklemi belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel değerlendirmeler sonucunda, Tokat-Almus yöresi doğal doğu kayını meşcereleri için en uygun ağaç hacim denkleminin Model 6 olduğu; bu modeli sırasıyla Model 8, Model 5 ve Model 7'nin izlediği görülmüştür. Çalışmada en başarısız sonuçlar ise Model 9 ile elde edilmiştir. Sonuç olarak Model 6 ile ilgili yörede ağaç göğüs çapı ve boy değişkenleri yardımı ile başarılı ağaç gövde hacim tahminleri yapılabileceği görülmüştür. Yine bu model yardımı ile yörede yapılacak orman amenajman planları ve karbon stok hesaplamaları için daha güvenilir ağaç hacim bilgilerinin sağlanması mümkün olacaktır.