Hasat öncesi farklı dozlarda yapraktan uygulanan hümik asitin domatesin (Solanum lycopersicum) hasat sonrası meyve kalitesi ve depo ömrü üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HABİBE BİÇER

Danışman: Tuba DİLMAÇÜNAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, hasat öncesi yapraktan farklı dozdaki hümik asit uygulamalarının domates meyvelerinin depolama süresi boyunca kalite özellikleri ve depo ömrü üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, 'Mercan F1' domates çeşidinde, yapraktan farklı dozlarda (0, 2 ve 4 ml/L) uygulanan humik asitin depolama boyunca meyvelerin kalitesi ve depo ömrü üzerine etkileri incelenmiştir. Hasat edilen meyveler 5±1°C sıcaklık ve %90±5 oransal nem koşullarındaki depoda 28 gün boyunca depolanmıştır. Araştırma kapsamında depolama boyunca ağırlık kaybı, meyve rengi, suda çözünebilir kuru madde içeriği, titre edilebilir asitlik, pH, meyve sertliği, çürüme, kaliks kuruması/kopması, duyusal (dış görünüş, tat-aroma), likopen, beta karoten ve toplam fenolik madde parametreleri incelenmiştir. Çalışma sonucunda hasat öncesi hümit asit uygulamalarının domates meyvelerinin depolanması boyunca ağırlık kaybının azaltılmasında, meyve parlaklığı ve rengi, SÇKM, TA içeriğinin korunmasında, çürümenin geciktirilmesinde kontrol grubuna göre başarılı olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, domates meyvelerinin kalikslerinin tazeliğinin, duyusal kalite özelliklerinin, likopen, beta karoten ve toplam fenolik madde içeriklerinin korunmasında hümik asit uygulamalarının olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Sonuç olarak pratiğe aktarılabilir ve çevreci bir uygulama olarak hasat öncesi yapraktan hümik asit uygulamasının, domateslerin hasat sonrası kalitesinin korunmasında tavsiye edilebilir bir uygulama olduğu düşünülmektedir.