Muhasebe Meslek Mensupları Perspektifinden Vergi Kayıp ve Kaçakları Üzerine Nitel Bir Araştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ekonomi Ve Yönetim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELAHAT GİZEM ÇALIK

Danışman: Hasan ŞENOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Vergi, sadece devletin gelir kaynağı olmanın ötesinde, toplumsal refahın artırılması, ekonomik büyümenin desteklenmesi ve sosyal adaletin sağlanması için kritik bir araçtır. Bu bağlamda vergi konusunda devletle mükellefler arasında aracı konumda olan muhasebe meslek mensuplarına büyük bir sorumluluk yüklenmiştir. Muhasebe meslek mensupları vergi kaybı ve kaçağının tespitinde ve önlenmesinde devletin yürütmüş olduğu mücadelede kritik bir rol üstlenmiştir. Bu tez çalışmamızda vergi kaybı ve kaçağını önlenmesinde muhasebe meslek mensuplarının rolünü ve önemini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaçla Isparta da faaliyet gösteren 20 muhasebe meslek mensubunun vergi kaybı, vergi kaçağı kavramlarını algılamaları, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesinde meslek mensuplarına düşen görev ve sorumlulukları ayrıca devletin bu konuda neler yapabileceğine ilişkin görüş ve önerilerini tespit etmek için yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak muhasebe meslek mensuplarının vergi kayıp ve kaçaklarını önlemede önemli bir aktör olduğu ancak ticari kazanç/kaygı nedeniyle bu konularda sessizlik davranışı içerisine düştüğü tespit edilmiştir. Ayrıca devletin vergi kayıp ve kaçağını önleme noktasında son zamanlarda yaptıkları, yapay zekâ destekli denetimlerini daha da arttırması mükelleflerdeki vergi bilincinin oluşmasına katkı sağlayacaktır. Devlet tarafından yapılan denetimlerin artırılması ve kamuoyu ile paylaşılması vergisel boyutuyla yükümlülüklerini yerine getiren mükelleflere güven, vergi kaybı ve kaçağına eğilim gösteren mükelleflerde ise bir endişe hali oluşturması beklenmektedir.