Kupes (Boops boops Linnaeus, 1758) balığının besinsel özellikleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Su Ürünleri Avlama Ve İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN CEVHER

Danışman: Şengül BİLGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada ülkemize kıyısı olan tüm denizlerde avcılığı yapılan ve ekonomik bir tür olan kupes (Boops boops)'in besin bileşenleri ile ilgili yeterli sayıda çalışmanın yapılmadığı düşünülerek kupes balığı materyal olarak seçilmiştir. Kupes balığının nem, ham kül, ham yağ, ham protein, yağ asitleri ve amino asit içeriğinin av döneminde (Eylül-Nisan) aylara göre değişimleri belirlenmiştir. Kupes balığının yağ asidi analizlerine göre; en yüksek oranlarda bulunan doymuş yağ asitleri (SFA) C16:0 (palmitik asit) en yüksek Eylül ayında (%19.96) ve C18:0 (stearik asit) Eylül ayında (%7.86), tekli doymamış yağ asitleri (MUFA) C16:1 (palmitoleik asit) Eylül ayında (%5.63) ve C18:1 n-6c (oleik asit) Nisan ayında (%31.40) ve çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) ise C20:4 n-6 (araşidonik asit) Aralık ayında (%6.50), C20:5 n-3 (eikosapentaenoik asit) Eylül ayında (%5.45) ve C22:6 n-3 (dokosahekzaenoik asit) Mart ayında (%16.36) olduğu tespit edilmiştir. ΣMUFA Nisan ayında (%36.57), ΣPUFA Kasım ayında (%31.81), EPA+DHA Mart ayında (%19.61) en yüksek oranda tespit edilmiştir. Amino asit değerleri aylık olarak genellikle önemli değişim göstermiştir (P<0.05). Esansiyel amino asitlerden lizin Şubat ayında (4038.5 mg/100g), valin Şubat ayında (1126.5 mg/100g) ve lösin Şubat ayında (1737.5 mg/100g), esansiyel olmayan amino asitlerden ise aspartik asit Nisan ayında (2004.0 mg/100g), glutamik asit Nisan ayında (3705.0 mg/100g), alanin Ocak ayında (1332.5 mg/100g) ve glisinin Ocak ayında (1297.5 mg/100g) baskın amino asitler olduğu belirlenmiştir.