Uydu görüntüleri ile yanan orman alanının değerlendirilmesi: çandır orman yangını örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDURRAHMAN CANKUT GÖZ

Danışman: Hüseyin Oğuz ÇOBAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada 2021 yılında Isparta bölgesindeki Çandır Orman İşletme Şefliği sınırlarında meydana gelen orman yangınında yanan orman alanlarının uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemiyle belirlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada yangın öncesi ve sonrası Landsat-8 ve Sentinel-2 uydu görüntülerinden elde edilen NDVI (Normalize edilmiş fark vejetasyon indeksi) ve NBR (Normalize edilmiş yanma oranı) spektral indeksleri kullanılmıştır. Yangın etkisinin nicel olarak belirlenmesi amacıyla yangın öncesi ve sonrası NDVI ve NBR indekslerinin farkları olan dNDVI ve dNBR görüntüleri üretilmiştir. Elde edilen fark görüntülerine eşikleme yöntemi uygulanmış ve yanan orman alanları belirlenmiştir. Landsat-8 ve Sentinel-2 verileri üzerinde denetimli sınıflandırma yöntemi ile Maximum Likelihood algoritması kullanılarak tematik haritalar üretilmiş ve sınıflandırılan görüntüler üzerinde de yanan alanlar tespit edilmiştir. En yüksek sınıflandırma doğruluklarına %92 (kappa 0.83) ve %88 (kappa 0.77) ile Sentinel-2 uydu verilerinden elde edilen dNBR ve dNDVI verilerinde ulaşılmıştır. Landsat-8 uydu verilerinden üretilen dNBR ve dNDVI verilerinde de sınıflandırma doğrulukları yaklaşık %85 (kappa değeri 0.7)'dir. Sınıflandırılmış görüntülerde ise Sentinel-2 ve Landsat-8 için %88 (kappa 0.85) ve %85 (kappa 0.81) genel doğruluk değerleri elde edilmiştir. Buna göre yanan alanın ortalama 760 hektar olduğu hesaplanmıştır. Sonuç olarak, Sentinel-2 ve Landsat-8 uydu verilerinden elde edilen dNDVI ve dNBR görüntüleri yanan orman alanın belirlenmesi ve değerlendirilmesi açısından etkin ve güvenilir sonuçlar sağlamıştır. Uzaktan algılama veri ve yöntemlerinin ve coğrafi bilgi sistemlerinin orman yangını yönetiminde etkin kullanımı önerilmektedir.