Su stresi altında chandler ve fernor ceviz çeşitlerinin tüplü fidanlarının göstermiş olduğu tepkiler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELTEM ESEN

Danışman: Fatma YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma, su stresi atında Juglans regia anacına aşılı Chandler ve Fernor ceviz fidanlarının gösterdiği tepkileri belirlemek amacıyla, 2020 yılında yürütülmüştür. Üç farklı sulama seviyesi, serada bir yaşlı tüplü ceviz fidanlarına üç ay boyunca uygulanmıştır. Bunlar; tam sulama (saksı tarla kapasitesinin (STK) %100'ü) ve iki farklı seviyede kısıtlı sulama (STK'nin %50'si ve STK'nin %25'i). Eksilen su miktarı her 5 günde bir verilmiştir. Her 15 günde bir yapraklarda fizyolojik ve biyokimyasal özellikler saptanmıştır. Çalışmada; fidan boyu, gövde çapı, kök kuru madde oranı, yaprak alanı, yaprak SPAD değerleri, yaprak su potansiyeli, stoma iletkenliği, membran stabilite endeksi, malondialdehid (MDA), toplam fenolik madde, toplam flavonoid, toplam çözünebilir protein, toplam prolin ve antioksidan enzim aktiviteleri (süperoksit dismutaz (SOD), peroksidaz (POD), askorbat peroksidaz (APX), katalaz (CAT) saptanmıştır. %100 STK uygulamasına (kontrol) göre %25 STK uygulaması yaprak alanını ve yaprak SPAD değerini önemli derecede düşürmüştür. Su stresi şiddeti artıkça stoma iletkenliği linear olarak azalırken; MDA içeriği, toplam fenolik, toplam flavanoid, toplam protein, toplam prolin, antiokdidant enzim aktivileri linear olarak artmıştır. Membran stabilite endeksi bakımından uygulamalar arasında önemli fark çıkmamıştır. Sonuçta, Chandler ve Fernor fidanlarının su stresine karşı belirli savunma mekanizmaları (yaprak su potansiyeli ve stoma iletkenliğini düşürerek, prolin gibi ozmolitleri ve antioksidan sistemlerin aktivitesini attırarak) geliştirerek, olası bir toleransı ortaya koyduğu saptanmıştır. Oksidatif zarara karşı her iki çeşit için farklı düzenlenme mekanizmaları, antioksidan bileşiklerin ve enzimlerin farklı eğilimleri olduğu görülmüştür. Chandler çeşidinde toplam protein, toplam fenolik, POD ve CAT aktiviteleri daha yüksek seviyelerde gerçekleşirken; Fernor çeşidinde toplam prolin, toplam flavanoid, SOD ve APX aktiviteleri daha yüksek sevilerde gerçekleşmiştir.