Fao-aquacrop (Ver. 6.1) modeli kullanılarak farklı sulama, tuzluluk ve ekim tarihleri senaryolarında buğday verim tahmini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarımsal Yapılar Ve Sulama Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMÜR AYHAN

Danışman: Sema KALE ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada AquaCrop 6.1 versiyonu kullanılarak, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, farklı yetiştirme stratejileri altında yetiştirilen kışlık buğdayın verim ve biyokütle değerleri tahmin edilmiştir. Deneme konularını, 26 farklı sulama stratejisi (S1 den S26 ya kadar), 5 farklı sulama suyu tuzluluk düzeyleri (T1=0.5 dS/m, T2=2.5 dS/m, T3=5 dS/m, T4=10 dS/m, T5=15 dS/m) ve 3 farklı ekim tarihleri (E1=15 Ekim E2=15 Kasım E3=15 Aralık) oluşturmaktadır. Modelden elde edilen tahmin sonuçlarına göre kışlık buğday için bu bölgede en düşük verim 5.15 t/ha değeri ile gelişme dönemi boyunca sulama suyu uygulaması yapılmayan S23 (S0-0-0) konusunda elde edilmiştir. En yüksek dane verimi (7.42 t/ha) ise sapa kalkma, başaklanma ve süt olum dönemlerinde tam sulama yapılan S1 (S100-100-100) konusunda elde edilmiştir. Tuzluluk konularına göre, sulama suyu tuzluluk değeri arttıkça dane veriminde ve biyokütle değerinde düşüşler olmuştur. T1, T2 ve T3 konularında dane ve biyokütle veriminde büyük bir farklılık görülmezken T4 ve T5 konularında düşüş olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre kışlık buğdayda en iyi verim 15 Ekim tarihinde yapılan uygulamada elde edilmiştir. Buğday ekiminin Eylül ayında yapılması toprak nem düzeyinin tohum çimlenmesi açısından yeterli olmaması nedeniyle verim ve biyokütle değerleri daha düşük bulunmuştur. Kurak ve yarı kurak bölgelerde farklı yetiştirme senaryoları altında verimi optimize edecek parametrelerinin belirlenmesinde AquaCrop modeli karar vericiler için faydalı bir araç olarak kullanılabilir.