Domateste kurşuni küf (botrytıs cınerea) hastalığına karşı entomopatojen fungusların etkinliğinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE YILDIRIM
Danışman: Şerife Evrim ARICI ŞENKAYNAĞI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Domates yetiştiriciliğinde verim ve kaliteyi ciddi derecede etkileyen başlıca fungal hastalıklardan birisi Botrytis cinerea'nın neden oldugu kurşuni küf hastalığıdır. Botrytis cinerea'nın fungisit direncine yatkınlığı ve yüksek genetik varyasyona sahip olmasından dolayı son yıllarda bu hastalığa karşı kimyasal mücadele zorlaşmaktadır. Bu sebeplerden dolayı ve ayrıca insanların sağlığını korumak ve çevreye zararın en aza indirgenmesi için alternatif yöntemler araştırılmaktadır. Bu çalışmada, entomopatojen funguslar Beauveria bassiana (BY2 ve BIM), Beauveria varroa, Metarhizium robertsii, Purpureocillium lilacinum, Fusarium subglutinans (FS12 ve FS8) türlerinin B. cinerea'ya karşı etkinliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Her bir entomopatojen fungustan elde edilen kültür filtratlarının farklı konsantrasyonlarının üç farklı yöntemle in vitro ortamda antifungal etkisi değerlendirilmiştir. In vitro deneylerden elde edilen sonuçlardan en etkili fungusların kültür filtratlarının domates bitkilerine kök, gövde enjeksiyonu ve yaprak uygulaması yapılarak B. cinerea'ya karşı etkinliği incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre in vitro çalışmalarında en etkili B. bassiana BIM ve F. subglutinans FS12 izolatlarına ait kültür filtratlarının %50 konsantrasyonu B. cinerea misel gelişimini engellediği belirlenmiştir. Domates bitkilerinde B. bassiana BIM ve F. subglutinans FS12 kültür filtratlarının %50 ve üzeri konsantrasyonları test edilmiştir ve B. cinerea hastalık etmenini baskıladığı, en düşük B. cinerea hastalık şiddeti, entomopatojen kültür filtratlarının yaprak ve gövde (enjeksiyon) uygulamasında belirlenmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar, entomopatojen fungusların B. cinerea' ya karşı kullanılabileceği konusunda umut verici olmuştur.