Isparta-Gençali yöresinde Anadolu yer sincabı (Spermophilus xanthoprymnus bennett, 1835) biyo-ekolojisi üzerine çalışmalar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE ÇOHADAR

Danışman: Şengül AKSAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 2016-2019 yılları arasında Anadolu Yer Sincabının (Spermophilus xanthoprymnus Bennet, 1835) Isparta-Gençali yöresindeki popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Türünün sahadaki yuva dağılımı, yuva yoğunluğunun toprak tekstürü ve taşlılığı arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Anadolu yer sincabı/eski dünya yer sincaplarının Türkiye' de yaşayan üç yerli türden biridir. Eğirdir-Gençali köyünde yaşayan türün habitatı, 1590-1630 m yükseltiler arasında bulunan "Onkuyular" mevkiidir. Çalışmada yaban hayvanı envanter teknikleri arasından, doğrudan ve dolaylı gözlem teknikleri kullanılmıştır. Toprak tekstür analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada türün yuva yapısı, yıllık yaşam döngüsü, populasyon davranışı, predatörleri ve çalışma alanının toprak özellikleri araştırılmıştır. Hedef türün, 2016-2019 yıları arası gerçekleştirilen çalışma süresince hibernasyon giriş-çıkış tarihlerinin mevsimsel sıcaklık ve yağışa bağlı olarak değiştiğini ve hibernasyon periyodunun Eylül-Kasım aylarında başladığı ve Mart-Nisan ayında sona erdiği tespit edilmiştir. Türün yuva yer tercihinde toprak taşlılık miktarının istatistiksel açıdan önemli düzeyde (p<0.01) pozitif etkili olduğu ve kum miktarının negatif (p<0.05) yönde etkili olduğu tespit edilmiştir. Hedef türün habitatında, Gençali köy halkının yaylacılık ve hayvancılık faaliyetleri devam ettirilmektedir. Antropojen etkenlerin artması ve alanın plansız kullanması türün alanda varlığını sürdürmesi hususun da tehdit oluşturmaktadır. Tür için yerinde koruma tedbirleri alınarak türün devamlılığı ve biyolojik çeşitliliğin korunması sağlanmalıdır.