Kuraklık stresi sırasında mitojen-aktivated protein kinaz (MAPK)'ların ekspresyonlarının turunçgil anaçlarında, turunç, carrizo ve troyer'de belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE GÜNEY

Danışman: Mehtap ŞAHİN ÇEVİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Turunçgiller dünyada ve ülkemizde bol miktarda üretilen ve tüketilen bir meyve grubunu oluşturmaktadır. Biyotik ve abiyotik stresler turunçgillerin büyüme ve gelişmesini olumsuz olarak etkileyen faktörlerin başında gelmektedir. Bunlar arasında kuraklık stresi uzun vadede turunçgil üretimini etkileyecek problem olarak öne çıkmaktadır. Bitkiler biyotik ve abiyotik stresler sırasında hayatta kalabilmek amacıyla birtakım dayanıklılık mekanizmaları geliştirmişlerdir. Mitojen-Aktivated Protein Kinaz (MAPK)'lar da bu mekanizmanın önemli bir parçasını oluşturmaktadırlar. MAPK'lar bitkilerde büyüme, gelişme, programlanmış hücre ölümü ve kuraklık gibi etkili yolakların kademeli olarak aktifleşmelerini sağlamaktadırlar. Bu çalışmada öncelikle diğer bitkilerde kuraklıkta etkili olduğu bilinen MAPK3, 4 ve 9 genleri seçilmiştir. Seçilen bu MAP kinazların kuraklık sırasında ifadelerini görebilmek amacıyla ülkemizde de turunçgil yetiştiriciliğinde yaygın olarak kullanılan turunç, Carrizo ve Troyer anaçları 14 günlük kuraklık stresine tabii tutulmuştur. Uygulanan bu kuraklık stresinin 0, 9, 12 ve 14. günlerinde yaprak örnekleri toplanmış ve toplanan bu yaprak örneklerinden toplam RNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Sonra elde edilen RNA'lardan ters transkripsiyon yöntemi ile cDNA sentezlenmiştir. Ardından elde edilen cDNA'lar ve MAPK3, 4 ve 9' genlerine spesifik olarak dizayn edilmiş primerler kullanılarak SYBR green bazlı real-time PCR yöntemi ile kuraklıkta etkili olduğu düşünülen MAP kinaz genlerinin ekspresyon düzeyleri incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda farklı turunçgil anaçlarında MAPK genlerinin ekspresyonlarında değişiklikler olduğu belirlenmiştir.