Silikon ve neopren malzemelerin ısı ve yük altındaki mekanik özelliklerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YALÇIN CAN
Danışman: Adnan ÇALIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elastomer malzemeler günümüzde başta otomotiv sanayi olmak üzere, tekstil, tarım, gıda, inşaat, ve sağlık gibi pek çok sektörde kullanılmaktadır. Elastomer malzemeler Amerikan Test ve Malzemeler Derneği (ASTM) standardı adı altında incelenmektedir. Standardlar gereği her elastomer malzeme tek tek ele alınarak ısı değeri, kopma değeri, vb. testlerine tabi tutulmaktadır. Sanayi alanında yaygın olarak kullanılan elastomer malzemelerin Silikon (VMQ) ve Neopren (CR) olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, ASTM D395 ve ASTM D412 standardları birleştirilerek oluşturulan yeni bir test yöntemi ile zorlayıcı şartlar altında (ısı ve yüke maruz bırakılarak) elastomer malzemelerin mekanik ve elastikiyet özelliklerini koruyup korumadığı araştırılmıştır. ASTM D412 standardında belirtilen ölçülerde kesilen elastomer conta numunesi ASTM D395 standardına göre %25 sıkıştırılarak baskı kuvvetine maruz bırakılmıştır. Baskıya maruz kalan elastomer malzemenin elastikiyet özelliklerindeki değişimi görebilmek için aynı malzemeden bir adet daha kesilmiştir. Kesilen bu iki elastomer malzeme numunesinin bir tanesi baskı altına alınmışken diğer conta numune ise serbest bırakılarak ASTM D412 standardı gereği önceden şartlandırılmış +20°C sıcaklığındaki test kabinine (ETÜV) yerleştirilmiştir. 24 saatin sonunda bu conta numunelerinin ölçü kontrolü ile kalıcı deformasyon miktarına bakılmış ve ayrıca kopma kuvvetleri kontrol edilerek elastikiyet özelliklerindeki değişimleri gözlemlenmiştir. Yeni test şartlarında elastomer malzemelerin maksimum çalışma sıcaklıkları literatürde belirtilen sıcaklıklara yakın olarak seçilmiştir. Yapılan testler sonucunda conta numunelerinin kalıcı deformasyonun çok düşük olduğu, ayrıca kopma kuvvetleri sonuçları literatürde verilen değer ile karşılaştırıldığında çok düşük oranda arttığı gözlemlenmiştir. Seçilen bu iki elastomer malzeme zorlayıcı şartlar altında dahi elastikiyet özelliklerini ve mekanik özelliklerini koruduğu kanıtlanmıştır. Standardların birleştirilmesi ile testlerde kullanılan malzeme miktarının azalması sağlanmış ve ayrıca çalışma süresinin azaltılması sağlanarak test maliyetlerinde avantaj elde edilmiştir.