Tohum verimi ve yağ içeriği yönüyle öne çıkan ileri generasyon aspir (Carthamus tinctorius L.) hatlarının tarımsal ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞLAR GÜRSOY

Danışman: Sabri ERBAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2016 yılında yürütülmüştür. Dinçer 5-18-1 ve Centennial melezi F8 generasyonundan elde edilen 16 adet hat ile 6 adet standart çeşit (Dinçer 5-18-1, Centennial, Remzibey-05, Balcı, Linas, Olas) materyal olarak kullanılmıştır. Hatlar ve standart çeşitler ile tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak ekilmişlerdir. Genotiplerde bitki boyu, yan dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibi agronomik ve kabuk oranı, yağ oranı, yağ verimi ve yağ asitleri kompozisyonu gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında kabuk oranı, 1000 tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi özelliklerinin sırasıyla %43.1-50.4, 31.2-43.9 g, 77.4-155.0 kg/da, %27.3-37.4 ve 23.0-50.2 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Ortalama yağ oranına göre DİCE-62 genotipinin, yağ verimine göre DİCE-62 ve 65 genotiplerinin, tohum verimine göre DİCE-6 genotipinin ve 1000 tane ağırlığına göre DİCE-6 ve 68 genotiplerinin ebeveyler ve diğer standart çeşitlere göre daha üstün grupta veya aynı istatistiksel grupta yer almıştır. Linoleik asit içeriği bakımından DİCE-68 hattı en yüksek içeriğe sahip olmuş, ancak yüksek yağ oranı ve 1000 tane ağırlığı göstermesine rağmen, tohum ve yağ verimi düşük bir performans sergilemiştir. Sonuç olarak; 1000 tane ağırlığı, yağ oranı, tohum ve yağ verimi özellikleri dikkate alındığında DİCE-6 ve DİCE-62 genotiplerinin çeşit adayı olarak ümitvar olabiliceği sonucuna varılmıştır.