Antalya ili armut bahçelerinde Cacopsylla pyri L. (hemiptera: psyllidae)'nin yayılma, bulaşıklık oranı ve popülasyon dalgalanmasının saptanması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN BİLGİÇ
Danışman: Ali Kemal BİRGÜCÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Antalya toplam armut üretiminde Türkiye'de ikinci sırada yer almaktadır. Üretimin bu denli yoğun olmasından dolayı üreticiler yetiştiricilikte ürün kayıplarına neden olan zararlı ve hastalıklarla karşılaşmaktadır. Bu kapsamda, armutun ana zararlısı Cacopsylla pyri'nin Antalya ili ve ilçelerindeki yayılış alanları ve bulaşıklık oranının saptanması amacıyla armut üretiminin yoğun olduğu yerlerde çalışmalar yürütülmüştür. Bulaşıklık oranını saptamak için survey çalışmalarında bitkinin tamamını kapsayacak şekilde ağacın dört yönünden de 100 adet sürgün incelenmiştir. İncelenen sürgünlerde birey veya tatlımsı madde akıntısı görülen sürgünler bulaşık olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, Elmalı ilçesinde zararlının popülasyon dalgalanmasını saptamak için sarı yapışkan tuzaklar asılmış ve düzenli olarak tuzaklardaki ergin bireyler sayılmıştır. C. pyri'nin Antalya ilindeki yayılış alanlarının belirlenmesi amacıyla yürütülen denemelerde, zararlının armut üretiminin yoğun olduğu Korkuteli ve Elmalı başta olmak üzere Alanya, Kaş, Gazipaşa, Serik ve Manavgat ilçelerinde yayılmış olduğu belirlenmiştir. Döşemealtı ilçesinde ise zararlının görülmediği saptanmıştır. C. pyri'nin bulaşıklık oranları Antalya iline bağlı Korkuteli, Elmalı, Alanya, Kaş, Gazipaşa, Serik ve Manavgat ilçelerinde sırasıyla %52.06, 69.67, 48.37, 19.88, 28.55, 21.71 ve 1.60 olarak bulunmuştur. 2022 yılında C. pyri'nin popülasyon dalgalanmasının belirlenmesi amacıyla asılan sarı yapışkan tuzaklarda görülen ergin birey sayısı bahçelerde haziran ayının sonlarında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. 2023 yılında ise bahçelere göre değişiklik göstermiştir. Sonuç olarak, mücadeleye başlama zamanının çok önemli olduğu ve zararlının popülasyon takibi yapılarak nisan ayı içerisinde mücadeleye başlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Ayrıca, yoğun kimyasal mücadele nedeniyle zararlının doğal düşman popülasyonlarının düşük olduğu ve zararlıyı baskı altına alamadığı görülmüştür.