Effects of different waste materials on corn growth, mineral nutrition and heavy metal concentrations on canola-remediated and non-remediated soil

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi Ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: RAHMA MEJRI

Danışman: İbrahim ERDAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada iki temel hedefe ulaşmak amaçlanmıştır. Bunlardan ilkinde, farklı atık materyaller uygulayarak toprağın ağır metal içeriğinin arttırılması ve bu ağır metallerin kanolayla (Brassica napus L.) sömürtülerek toprağın iyileştirilmesi hedeflenmiştir. İkinci olarak, kullanılan atık materyallerin kanolayla ıslah edilmiş ve ıslah edilmemiş topraklarda yetiştirilen mısırın (Zea mays L.) gelişimi, mineral beslenmesi ve ağır metal konsantrasyonuna etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Sera denemesi olarak yürütülen bu çalışmada, kompostlanmış biyogaz fermente materyali, peletlenmiş biyogaz fermente materyali, alkaloid işletmesi katı atığı, kentsel arıtma çamuru ve endüstriyel arıtma çamuru olmak üzere beş farklı atık materyalden dört kg toprak alan saksılara 0, 2 ve 4 ton/da dozlarında uygulanmıştır. Bu atık materyallerin uygulanması, kanola bitkisinin gelişimini olumlu yönde etkilemiş, kuru ağırlıklarını ve mineral element içeriklerini artan dozlarla birlikte artırmıştır. Kanolanın önemli miktarda ağır metal birikimi sağladığı görülürken, toprakta kalan ekstrakte edilebilir ve toplam ağır metal miktarlarının tarımsal amaçlar için izin verilen sınırlar içinde kaldığı belirlenmiştir. Mısır denemesi açısından, atık materyal katkıları benzer şekilde mısır bitkisinin gelişimini, kuru ağırlığını ve besin elementi içeriğini artırmış, bu süreçte NPK gübrelemesine de ek destek sağlamıştır. Fitoremediasyon aşamasının mısırın büyümesi üzerinde belirgin bir etkisi olmamakla birlikte, bitkilerin mineral beslenmesini iyileştirmiştir. Sonuç olarak, kanolanın ağır metallerle kirlenmiş topraklarda fitoremediasyon amacıyla başarılı bir şekilde kullanılabileceği görülmüştür. Aynı zamanda, araştırmada kullanılan atık materyallerin ağır metal zararına neden olmadan bitkilerin gelişimi ve mineral beslenmesini artırdığı belirlenmiştir. Ayrıca, denemede kullanılan atık materyallerin kimyasal gübrelere destek olacak şekilde mısır gelişimi ve mineral beslenmesini olumlu etkilediği görülmüştür. Son olarak kullanılan materyallerin bu koşullar altında en az bir uygulama sonrası incelenen ağır metaller açısından ekolojik risk veya toksikolojik tehdit oluşturmadığı tespit edilmiştir.