Mersin (Myrtus communis L.) genotiplerinin tuz stresine tolerans seviyelerinin ın vıtro koşullarda belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLSÜM ÇALHAN

Danışman: Bekir ŞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, 2 mersin genotipinin (Aşımersin ve Tatlımersin) in vitro koşullarda farklı konsantrasyonlarda tuz stresine gösterdiği tepki morfolojik ve biyokimyasal bakımdan incelenmiştir. Denemede 1-1.5 cm uzunluğundaki in vitro sürgünler hem doğrudan hem de kademeli olarak arttırılan farklı tuz konsantrasyonlarını (0, 50, 100, 150 ve 200 mM NaCl) içeren MS besin ortamlarına dikilmiş ve 8 hafta süre ile inkübasyona tabi tutulmuştur. İnkübasyon süresi sonunda bitkilerde rejenerasyon oranları, sürgün sayısı ve uzunlukları, mineral madde içerikleri (P, K, Ca, Mg, Fe, Zn, B, Na, Mn, Cu), toplam fenolik madde ve prolin miktarı belirlenmiştir. Doğrudan NaCl içeren MS ortamlarının kullanıldığı Deneme I'de 200 mM NaCl içeren ortamlarda bitkilerin tamamının öldüğü, 150 mM NaCl içeren ortamlarda ise Aşımersin ve Tatlımersin genotiplerinde sırasıyla bitkilerin %96.7'si ve %93.4'ünün öldüğü tespit edilmiştir. Deneme I'de 50 mM NaCl uygulamasında sürgün uzunluğunun kontrol uygulamasından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. NaCl konsantrasyonlarının kademeli arttırıldığı Deneme II'de ise 100, 150 ve 200 mM NaCl uygulamalarında kısmi bitki ölümleri gerçekleşmiştir. Deneme II'de NaCl konsantrasyonu arttırıldıkça prolin miktarları artmış, toplam fenolik madde içeriklerinde düşüşler tespit edilmiştir. Besin ortamları içerisindeki NaCl konsantrasyonu arttıkça bitkilerin Zn, Mg, K, Ca, Mn ve Cu alımlarında azalış, Fe, P ve Na alımlarında ise artış görülmüştür. Genotipler bakımından ise bitki gelişimleri arasında belirgin farklılık tespit edilmemiştir. Prolin içeriğinde Tatlımersin (Siyah meyveli) genotipinde, toplam fenolik madde miktarı bakımından ise Aşımersin (beyaz meyveli) genotipinde daha yüksek değerler tespit edilmiştir. Mineral maddelerden Mg, B, Ca ve Mn alımı Tatlımersin genotipinde, P alımı Aşımersin genotipinde daha yüksek bulunurken, Zn, Fe, Na, K ve Cu bakımından genotipler arasında farklılık tespit edilmemiştir.