Kermes meşesi (quercus coccifera l.) odunundan elde edilen lif ve yongaların levha üretiminde kullanım olanakları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜRCAN GÜLER

Danışman: Samim YAŞAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, endüstriyel anlamda hammadde olabilecek nitelikteki kermes meşesi (Quercus coccifera L.) yonga ve liflerinin levha üretiminde kullanım olanakları araştırılmıştır. Çalışmada üretilen levhaların deneysel tasarımında, kermes meşesi ile kızılçam (Pinus brutia Ten.) yonga ve liflerinin %0, 25, 50, 75 ve 100 oranındaki karışımları kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan türlerin kimyasal ve termal özellikleri belirlenmiş ve bu özelliklerin üretilen levhaların fiziksel ve mekanik özellikleri üzerine etkileri değerlendirilmiştir. Kermes meşesi yonga ve liflerinde, kızılçam yonga ve liflerine göre daha yüksek miktarlarda ekstraktif madde, α-selüloz ve hemiselüloz, daha düşük miktarda lignin tespit edilmiştir. Ana kimyasal bileşen analizleri FTIR analizleriyle desteklenmiştir. Kermes meşesi yonga ve liflerinin kızılçama göre daha asidik olduğu görülmüştür. Monosakkarit bileşimi kermes meşesi yonga ve liflerinde ramnoz (%0.34 ve 0.36), arabinoz (%0.84 ve 0.86), ksiloz (%21.24 ve 21.27), mannoz (%2.04 ve 2.05), galaktoz (%1.01 ve 1.04) ve glukoz (%50.44 ve 50.41), kızılçam yongalarında ise arabinoz (%1.72 ve 1.71), ksiloz (%7.89 ve 7.85), mannoz (%10.65 ve 10.70), galaktoz (%2.11 ve 2.15) ve glukoz (%46.50 ve 46.55) olarak belirlenmiştir. Kermes meşesi yonga ve liflerinin kızılçama göre termal dayanıklılığının daha yüksek olduğu görülmüştür. Üretilen yongalevhaların su alma ve kalınlığına şişme değerlerinin TS EN 312 standardının üstünde olduğu saptanmıştır. %25 ve %50 oranındaki kermes meşesi yongalarıyla üretilen levhaların kuru şartlarda genel amaçlı kullanılmaları yönünde elastikiyet modülü, eğilme direnci ve yüzeye dik çekme direnci değerlerinin TS EN 312 standardına uygun olduğu belirlenmiştir. Lif karışımlarında kermes meşesi oranı arttıkça üretilen levhalarda su alma ve kalınlığına şişme değerlerinde artış görülürken, elastikiyet modülü, eğilme direnci ve yüzeye dik çekme direnci değerlerinde düşüş belirlenmiştir. Kalınlığına şişme, elastikiyet modülü, eğilme direnci ve yüzeye dik çekme direnci değerleri göz önüne alındığında, sadece %25 kermes meşesi liflerinin katılımıyla üretilen levhaların TS EN 622-5 standardında belirtilen kuru şartlarda kullanılan yük taşıyıcı levhalardan beklenilen özellikleri karşıladıkları görülmüştür.