Isparta Orman Bölge Müdürlüğü ormanlarında yangın sorunu, yangınların dağılımı ve mücadele organizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİKRET HÜRYAŞAR

Danışman: Mustafa AVCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı ormanlarda 1998–2017 yılları arasında çıkan yangınlar, yangınların dağılımı ve Orman İşletme Müdürlükleri ve İşletme Şeflikleri bazında yangın risk analizinin yapılarak alınabilecek tedbirler ve mücadele organizasyonunu ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Isparta Orman Bölge Müdürlüğü ormanlarında 1998-2017 yıllarını kapsayan 20 yıllık dönemde toplam 1.210 adet orman yangını meydana gelmiş ve toplam 1.466,91 ha alan yanmıştır. En fazla yangın sırasıyla 284 adedi Eğirdir (%23,5), 222 adedi Bucak (%18,4), 191 adedi Gölhisar (%15,8), 183 adedi Sütçüler (%15,1), 136 adedi Isparta (%11,2), 127 adedi Burdur (%10,5), 67 adedi Dinar (%5,5) Orman İşletme Müdürlüklerinde meydana gelmiştir. Toplam yanan alanın 450,29 ha'ı Eğirdir (%30,7), 400,10 ha'ı Bucak (%27,3), 163,72 ha'ı Burdur (%11,1), 159,62 ha'ı Sütçüler (%10,9), 121,67 ha'ı Isparta (%8,3), 100,96 ha'ı Gölhisar (%6,9), 70,55 ha'ı Dinar (%4,8) Orman İşletme Müdürlüklerinde meydana gelmiştir. En fazla yangın sırasıyla Eğirdir (108 adet, %8,9), Isparta (84 adet, %6,9) ve Bucak (67 adet, %5,5), en az ise Sipahiler (6 adet, %0,5), Pazarköy (5 adet, %0,4) ve Kemer (4 adet, %0,3) Orman İşletme Şefliklerinde çıkmıştır. Toplam yanan alan en fazla Eğirdir (272,95 ha, %18,6), Çamlık (171,24 ha, %11,6) ve Melli (115,46 ha, %7,8), en az ise Sipahiler (0,11 ha, %0,007) Orman İşletme Şefliklerinde meydana gelmiştir. Yangınların aylara göre dağılımı incelendiğinde yangın sezonunun haziran-ekim dönemini kapsayan beş ay olduğu sonucu çıkmaktadır. Bölge Müdürlüğü'nde incelenen dönem boyunca çıkan yangınların %77'sine insanların sebep olduğu ortaya çıkmıştır. Yıldırım nedeniyle çıkan yangınların oranı ise %23'dür. Isparta Orman Bölge Müdürlüğü ormanlarında çıkan (1998-2017 dönemi) yangınların meydana geldiği yerler incelendiğinde yangınların bazı alanlarda yoğunlaştığı, bazı ormanlarda da hiç yangın çıkmadığı görülmektedir. Bunu etkileyen faktörler olarak yerleşim yerleri ve nüfus dağılımı, yol güzergâhları, yeryüzü şekli ve orman yapısının etkili olduğu belirlenmiştir. Isparta, Eğirdir, Sütçüler, Burdur ve Bucak Orman İşletme Müdürlüklerinin yangına 1. Derece En Çok Tehlikeli olduğu, Gölhisar ve Dinar Orman İşletme Müdürlüklerinin ise yangına 2. Derece Çok Tehlikeli İşletme Müdürlüğü olduğu belirlenmiştir. İşletme Şeflikleri bazında incelendiğinde ise; Isparta, Eğirdir, Aşağıgökdere, Sütçüler, Çandır, Karadağ, Söğütdağı, Burdur, Ağlasun, Bucak, Çamlık, Melli, Pamucak Orman İşletme Şeflikleri yangına 1. Derece En Çok Tehlikeli Orman İşletme Şeflikleri olarak belirlenmiştir. Yukarıgökdere, Şarkikaraağaç, Yalvaç, Tota, Yeşilova, Kestel, Uğurlu, Gölhisar, Gölova, Tefenni ve Dinar Orman İşletme Şeflikleri 2. Derece Çok Tehlikeli Orman İşletme Şeflikleri olarak belirlenmiştir. Kızıldağ Milli Parkı, Kovada Gölü Milli Parkı, Keçiborlu, Senirkent, Aksu-Avşar, Sipahiler, Çamoluk, Kemer, Dirmil, İbecik, Başmakçı ve Dazkırı Orman İşletme Şeflikleri 3. Derece Orta Tehlikeli İşletme Şeflikleri olarak belirlenmiştir. Kuzukulağı ve Pazarköy Orman İşletme Şeflikleri ise 4. Derece Çok Az Tehlikeli İşletme Şeflikleri olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Isparta, Orman yangını, Hassas alanlar, Ekolojik faktörler