AKHİSAR YÖRESİ DOĞAL KIZILÇAM (Pinus brutia TEN.) MEŞCERELERİ İÇİN AĞAÇ HACİM DENKLEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET DENİZHAN BALCI

Danışman: Ramazan ÖZÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ağaç hacim denklemleri, büyüme ve hasılat modellerinin temel bileşenleri olup ekosistem tabanlı amenajman planlarının vazgeçilmez altyapısını oluşturur. Bu çalışmada, Akhisar yöresi doğal kızılçam (Pinus brutia Ten.) meşcereleri için yöresel ağaç kabuklu gövde hacim denklemleri geliştirilmiştir. Türü temsil eden 263 örnek ağaç üzerinde ölçümler yapılmış ve literatürde kullanılan 16 denklem test edilmiştir. Modeller, çapraz doğrulama yöntemiyle MAE, RMSE, ME, AIC ve uyum indeksi (FI) kriterleri üzerinden karşılaştırılmıştır. Yapılan istatistiksel değerlendirmeler sonucunda, ilgili yöredeki doğal kızılçam meşcereleri için en uygun ağaç hacim denkleminin M4 olduğu; bu modeli sırasıyla M13, M5 ve M7 izlediği görülmüştür. En başarısız sonuçlar ise M9 ile M11 modellerinden elde edilmiştir. Sonuç olarak M4 ile ilgili yörede ağaç göğüs çapı ve toplam ağaç boyu değişkenleri yardımı ile başarılı ağaç gövde hacim tahminleri yapılabileceği görülmüştür. Yine bu model yardımı ile yörede yapılacak orman amenajman planlarına ve karbon stok hesaplamalarına daha güvenilir ağaç hacim bilgilerin sağlanması mümkün olacaktır.