Bakıma Muhtaç Bakım Verenler: Bakım Alanın Mıknatıs Etkisi


Creative Commons License

Özkurt V.

Senex: 2. Lisansüstü Yaşlılık Çalışmaları Kongresi, Antalya, Türkiye, 1 - 02 Kasım 2018, ss.24, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.24
  • Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bakıma muhtaçlık, dikotomik şekilde doğrudan yaşla ilişkili olmamakla birlikte oransal olarak yaşlı grup içinde daha yoğun karşılaşılan sosyal bir meseledir. Nüfus projeksiyonları incelendiğinde ise yaşlı popülasyonun da artışı ile gelecek yıllarda dünyanın önemli bir kesiminin bakım gereksinimi olacağı düşüncesinde hareket edilmektedir. Bu doğrultuda bakım alan dışında, bakım sürecinin diğer aktörleri olan bakım verenlerin sorunları ve beklentileri de önem kazanmaktadır. Teknoloji ise bu sorunların çözümlenmesi ve bakım kalitesinin iki yönlü olarak arttırılmasında kritik olabilir. Bu bağlamda, gerçekleştirilen bu çalışmada bakım sürecinin bakım verenler üzerindeki fiziksel, ruhsal, sosyal ve ekonomik etkileri ve teknolojinin bu sorunların aşılmasında nasıl bir yere konumlandığını bakım verenler perspektifinden ele almak amaçlanmıştır. Çalışma, 2018 yılında yapılan "Bakım Sürecinde Geronteknolojinin Etkin Kullanımı: Bakım Verenlerin Algılarına İlişkin Nitel Bir Çalışma" başlıklı yüksek lisans tezinin (Özkurt, 2018) verileri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma tekniklerinden faydalanılarak gerçekleştirilen çalışmada, informal ve formal bakım veren 30 katılımcıyla yüz yüze mülakat tekniği kullanılarak görüşmeler yapılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde bakım verenlerin %53,3'ünde en az bir kronik hastalık, %63,3'ünde fiziksel sorun ve %83,3'ünde günlük yaşamı etkileyen ruhsal sorunlar tespit edilmiştir. Öte yandan katılımcıların %86,7'sinin yaşadıkları bu sorunları bakım rolleriyle ilişkilendirdiği ve %83,3'ünün araçsal desteğe ihtiyacı olduğu görülmüştür. Buna karşın bakım verenlerin, bu sıkıntıların önemli bir kısmına çözüm olabilecek teknolojik ürünlerden haberdar olmadığı dikkat çekmektedir. Sonuç olarak bakım sürecinde fiziksel, psikolojik, sosyal, ekonomik ve teknik altyapı anlamında yetersiz destek imkânlarının, bakım verenler için yıkıcı bir etkisi ortaya çıkmaktadır. Öyle ki, zamanla bakım alan kişi mıknatıs etkisiyle kendisine bakan kişiyi, kendisi gibi bakıma muhtaç hâle getirmektedir.