Batı Akdeniz Bölgesinde Maki ve Mera Alanlarında Sürdürülebilir Küçükbaş Hayvancılık Politikasi Araçları
Ziraat, Orman ve Su Ürünleri Alanında Teori ve Araştırmalar II, Koray Özrenk,Ali Musa Bozdoğan,Nigar Yarpuz Bozdoğan, Editör, Gece Kitaplığı, Ankara, ss.181-198, 2020
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
- Basım Tarihi: 2020
- Yayınevi: Gece Kitaplığı
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.181-198
- Editörler: Koray Özrenk,Ali Musa Bozdoğan,Nigar Yarpuz Bozdoğan, Editör
- Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Ülkemizin kırsal alanlarda yaşayan halkın kültürü ve coğrafi yapısının uygunluğu nedeniyle küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ve özellikle keçi yetiştiriciliği insanların beslenmesi, gelir sağlaması, ürünlerinin önemli endüstrilerde kullanılması, bağlantılı birçok sektörle ilişkili olması, ulusal ve uluslararası pazarda organik ürünlere talebin her geçen gün artması gibi nedenlerle sosyo-ekonomik açıdan büyük önem taşımaktadır. Ayrıca ülkemizin konumu itibari ile AB ülkeleri ve Ortadoğu ülkeleri ile ticari ilişkilerinin olması sektör açısından büyük avantaj sağlamaktadır. Koyun ve keçi ürünlerinin ihracata mevzu bahis olacak birçok yan ürün üretimi mevcuttur. Geçmişte bazı tarımsal politikaların yanlış uygulanması neticesinde sektör önemli gerileme yaşamış, fakat günümüzde geliştirilen uygun ekonomik politikalar ile geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu konuda geçmişten günümüze yürürlükte bulunan Kanunlar, Yönetmelikler, Tebliğler çalışmanın bulgular kısmında verilmiştir. Ülkemiz Küçükbaş hayvan varlığında 2009 yılına kadar önemli düşüşler yaşanmıştır. Özellikle Ankara keçisinin neslinin tükenmesi tehlikesi ortaya çıkmış, yine orman idaresi tarafından orman rejimine giren alanlarda keçi otlatılması kısıtlanmış ve birçok yetiştirici bu mesleği bırakmış ya da hayvan sayılarını azaltmıştır. Bu olumsuzluklar 2011 yılında çıkarılan Torba Yasa kapsamında ile 6831 Sayılı Orman Kanunda yapılan bir değişiklik ile belli ölçüde ortadan kaldırılmıştır.
Günümüzde küçükbaş hayvancılığa yönelik devlet destekleri önemli ölçüde artmıştır. Bu destekleri şöyle sıralayabiliriz (Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü, 2020). • Çoban istihdam desteği, • 100 baş ve üzeri anaç koyun keçi varlığına sahip yetiştiricilere, • Damızlık koyun-keçi yetiştiricileri birliklerine üye olan, damızlık koyun-keçi yetiştiriciliği yapan yetiştiricilere, Bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı olmaları şartı ile anaç keçi-koyun başına destek, • Koyun Keçi Kayıt Sistemi (KKKS)’ne kayıtlı bir önceki yıl anaç koyun-keçi desteği alan yetiştiricilere ve destekleme yılında anaç koyun keçi sayısını arttıranlara, • Bir önceki destekleme yılındaki kuzu ve oğlakların, destekleme yılında anaç koyun keçi vasfına ulaşanlarına Bakanlıkça belirlenen artış oranı tavanını aşmamak kaydıyla hayvan başına 100 TL ilave sürü büyütme ve yenileme desteği ödemesi • Damızlık koyun-keçi yetiştiriciliği yapan ve ıslah programına dâhil olan, damızlık koyun ve keçi yetiştiricileri birliklerine üye, Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (SOYBİS) ve Hayvan Kayıt Sistemi’ne (TÜRKVET) kayıtlı yetiştiricilerin koyun keçilerine 100 TL/baş, • Soy kütüğü işletmelerinde yetiştirilen koç-tekeleri alan yetiştiricilere 500 TL/baş • Bakanlıkça programlanan aşı uygulamaları sonrasında oluşan küçükbaş hayvan atıkları için 150 TL/baş atık desteği, • Hayvan hastalıkları ile mücadele çerçevesinde aşılamalar ve küpe uygulamaları için 1 TL/baş ödeme • Halk elinde ıslah desteği kapsamında elit sürüde 70 TL/baş, taban sürüde 40 TL/baş ödeme yapılmaktadır. Sonuç olarak, kırsal yörede sosyal ve ekonomik açıdan dezavantajlı bir durum sergileyen ve geçmişte “unutulmuş ötekiler” olarak karşımıza çıkmış olan küçükbaş hayvan yetiştiricilerine bu desteklerin sosyal devletin bir gereği olarak devam etmesi ve uygun politikaların yürütülmesi gerekmektedir.