Bakım Yükü Açısından Sıkışmış Bir Kuşak: Sandviç Kuşak
1. Uluslararası/4. Ulusal Sağlık Hizmetleri Kongresi (INHSC2022), Isparta, Türkiye, 10 - 12 Haziran 2022, ss.375, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Isparta
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.375
- Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Yaşlı nüfusunun artışı modern toplumun en önemli toplumsal olgularından birisi haline gelmiştir. Yaşlılık doğrudan bakımla eşdeğer olmamakla birlikte bakım ihtiyacı için risklerin arttığı bir yaşam dönemidir. Nitekim bununla bağlantılı olarak bakıma ihtiyaç duyan birey sayısı da artmaktadır. Ancak veriler artan bu talebe yanıt verecek nitelikli bakım personelinin aynı hızla artmadığını göstermektedir. Öte yandan yaşlı bakım hizmetleri dünya genelinde yoğunlukla informal yollarla aile içinde sürdürülmektedir. Böylesi bir senaryo yaşlı bakımıyla ilgili yeni gündemleri oluşturmaktadır. Bu gündemlerin en önemlilerinden ama en çok göz ardı edilenlerinden birisi “Sandviç Kuşak”tır. Sandviç Kuşak kavramı ilk kez 1981’de Dorothy Miller tarafından “evde yaşayan 18 yaşından küçük çocuğa ve daha yaşlı bir aile üyesine bakım veren kadınlara” atıfta bulunan bir kavram olarak ortaya koyulmuştur. Altta yatan kavram aynı kalsa da zaman içinde tanım erkekleri kapsayacak ve daha geniş bir yaş aralığını kapsayacak şekilde genişlemiştir. Bu gruptaki kişiler kavramın ilk yıllarında 30-40’lı yaşlardaki bireyleri işaret ederken günümüzde daha geniş yaş grubunu kapsayan bir kavrama dönüşmüştür. Sandviç kuşak; koşullara bağlı olarak genç ve/veya yetişkin çocuklarına ve aynı zamanda yaşlanan ebeveynlerden biri veya her ikisi için bakıcı konumunda olup iki tarafın bakım yükü arasında sıkışan bireyleri ifade eder. Sandviç kuşağın sayısı giderek artmaktadır. Bunun sebepleri arasında yaşam süresinin uzaması, bakım alanların sayısının artması, evlilik ve çocuk doğurma yaşının ilerlemesi gibi nedenler bulunmaktadır. Bu durumların bir sonucu olarak daha fazla sayıda orta yaşlı yetişkin, kendi çocuklarının ihtiyaçları ile yaşlanan ebeveynlerin talep ve ihtiyaçları arasında denge kurma zorluğuyla karşı karşıya kalmaktadır. Dolayısıyla iki taraf arasında sıkışıp kalan sandviç kuşağını bazı zorluklar beklemektedir. Bunlardan bazıları stres, depresyon, anksiyete, tükenmişlik sendromu ve bakım alanın mıknatıs etkisidir.