Kastamonu ili iklim tipindeki değişimlerin farklı sınıflandırma yöntemleri ile karşılaştırmalı analizi

KESİK E. Ş., DURSUN İ., YAZICI N., BABALIK A. A.

Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, cilt.12, sa.1849722, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışmada, Kastamonu il merkezinin 1985-2024 yılları arasındaki uzun dönemli iklim verileri, farklı iklim sınıflandırma yöntemleri kullanılarak karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, bölgede meydana gelen olası iklim değişimlerini ortaya koymak ve farklı sınıflandırma yöntemlerinin iklim değişikliğine karşı duyarlılıklarını değerlendirmektir. Çalışmada Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne ait 1985–2024 dönemini kapsayan sıcaklık ve yağış verileri kullanılmıştır. Veriler dört ayrı 10 yıllık döneme ayrılarak Köppen-Geiger, Köppen-Trewartha ve Thornthwaite iklim sınıflandırma yöntemleri uygulanmış, iklim tiplerindeki zamansal değişimler ile su bilançosu özellikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Kastamonu’da özellikle kış aylarında ılımanlaşma ve sıcaklıkta artış eğilimi olduğunu göstermiştir. Köppen-Geiger sınıflandırmasına göre bölge, 1985-2014 arası “Dfb” iklim tipinde yer alırken, 2015-2024 döneminde “Cfb” iklim tipine geçiş göstermiştir. Köppen-Trewartha sınıflandırmasında ana iklim sınıfı değişmemiş; ancak termal karakterin “Dcbo” sınıfından “Dcbk” sınıfına değişmesiyle ısınma eğilimini ortaya koymuştur. Thornthwaite sınıflandırmasına göre ise tüm dönemlerde “C1 B’1 d b’3” iklim tipi korunmuş, buna karşın su bilançosunda dönemsel değişimler ve su açığında dalgalanmalar belirlenmiştir. Çalışma sonuçları, sıcaklık odaklı sınıflandırma yöntemlerinin iklim değişikliğine daha duyarlı olduğu, su bilançosu odaklı yöntemlerin ise bölgenin ekosistem nem karakterini korumada daha stabil kaldığını göstermiştir. Bu bulgular, iklim değişikliğinin bölgesel ölçekte izlenmesinde farklı sınıflandırma yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.