Bakım Hizmetlerinde Geronteknolojik Yapılan(ma): Bakım Veren Perspektifi
Senex: III. Lisansüstü Yaşlılık Çalışmaları Kongresi, Antalya, Turkey, 1 - 02 November 2019, pp.36, (Summary Text)
- Publication Type: Conference Paper / Summary Text
- City: Antalya
- Country: Turkey
- Page Numbers: pp.36
- Isparta University of Applied Sciences Affiliated: Yes
Abstract
İnsanoğlunun en başta gelen arzularından olan daha uzun yaşama arzusu, geride bıraktığımız yüzyılın en önemli başarılarından birisi olarak karşımıza çıkmıştır. Bunun süreci ve sonucu olarak ortaya çıkan yaşlanma ve yaşlılık ise küresel boyutlarda etkisini hissettirmektedir. Türkiye de bu demografik dönüşümü dünyadakine benzer evrelerden geçerek yaşamaya devam etmektedir. Dikotomik olarak yaşla ilişkili olmasa da bakıma muhtaçlık, yaşlanan popülasyonla ilgili tartışmaların odağı haline gelmiştir. Bakıma muhtaçlık fiziksel, sosyal, psikolojik ve ekonomik açıdan bakım alan kişiyi etkilediği kadar bu hizmeti sağlayan kişileri -yani bakım verenleri- de etkilemektedir. Peki bu durum gerçekten de söylenildiği gibi bakım hizmetlerinin doğası gereği ortaya çıkan bir durum mudur? Yoksa çözül(e)meyen sorunların üzerine örtülen bir kılıf mıdır?
Bu çalışma ile yukarıdaki sorulara teknoloji bağlamında bakım verenler perspektifinden yanıt aranmıştır. Çalışmada bakım verenlerin geronteknolojik farkındalığı, bakım hizmetlerinde geronteknolojik yapılanma, geronteknolojinin bakım hizmetlerine entegrasyonu ve etkinliği, avantajlar/dezavantajların bakım verenler perspektifinden nasıl değerlendirildiği incelenmiştir. Nitel araştırma olarak tasarlanan çalışmada informel ve formel bakım veren 30 katılımcıyla yüz yüze mülakat tekniği kullanılarak görüşülmüştür.
Katılımcıların %73,3'ü kadındır. Katılımcıların %53,3'ünde kronik, %63,3'ünde fiziksel ve %83,3'ünde ruhsal sorunlar mevcuttur. Çarpıcı bir bulgu olarak katılımcıların %86,7'si sağlık sorunlarını bakım rolüyle ilişkilendirmektedir. Tüm bakım verenler geronteknolojik ürünlerin yaşanan birçok soruna çözüm olacağını düşünseler de bu ürünlerden etkin şekilde faydalanıl(a)madığı tespit edilmiştir. Bunun en başta gelen sebepleri ise; bilgisizlik, sosyoekonomik statü ve alım gücünün düşüklüğü, fiziki uygunsuzluklar ve ürünlere erişilebilirlik noktasındaki sınırlılıklardır. Çalışmayla geronteknolojinin bakım süreçlerinin dışında kalmasının şiddet, istismar ve ihmalin yeni bir türü "geronteknolojik yoksunluk" olarak değerlendirilebileceği görülmüştür.